شماره 125- بروزرسانی: یکشنبه 13/8/1386                             بازگشت به صفحه اصلی

ياد‎ ‎ياران

نوشين مهربان

‏به ديدار يار رفتن سخت است. چه کسي گمان مي برد سياوش که تير آرش رادر کمان زمانه گذاشت تا عشق و ‏نان را به سرزمينش بياورد، اينقدر دور از دماوند در خاک سرد غربت خفته باشد. نام سياوش کسرائي را بر ‏سنگ ديدن باورنکردني است، اما واقعيت دارد.‏

‎‎روسپي نا مردمان در کار‎‎

باد خنکي مي‌وزد و برجانم مي‌نشيند، احساس سبکي مي‌کنم. آدرس گورستان را از کسي که نه مي‌شناختمش ‏و نه ديده بودمش گرفتم. ايستگاه‌هاي آخر ترامواي 71، گورستان عمومي شهر، کنار قطعه هنرمندان ولي "‌بر ‏خيابان".‏

از ميز پذيرش هتل آدرس ترامواي 71 را مي‌پرسم، مرد که هندي تبار مي‌زند، با تعجب مي‌پرسد: "کسي را ‏آن‌جا داري؟" دنبال جمله کوتاهي مي‌گردم و در ذهنم مي‌گذرد "بياد آر، عموهايت را مي‌گويم، از مرتضي ‏سخن مي‌گويم" تلخ و کوتاه مي‌گويم عمويم. ‏

راننده ترام کمک مي‌کند تا بليت تهيه کنم. تراموا حرکت مي‌کند. از روي نقشه تعداد ايستگاه ها را مي‌شمارم. ‏سواد گورستان پديدار مي‌شود و بعد ايستگاه، پياده مي‌شويم. با عجله از پير زن گل فروش که در حال جمع ‏کردن بساطش است دسته گلي مي‌خرم. وارد دفتر اطلاعات مي‌شوم، جوانک بيشتر به نئو نازيست‌ها مي‌ماند ‏تا نگهبان گورستان. انگليسي نمي‌داند با ايماء و اشاره حاليم مي‌کند که مقبره‌هاي بتهون، موتزارت و بقيه ‏کجاست و تازه مي‌فهمم از درب اصلي وارد نشده‌ام.

گورستان بزرگ‌تر از آن است که فکر مي‌کردم. آباد ‏است ولي شهرشان آباد‌تر است. راه مي‌افتيم سمت درب اصلي بلکه اطلاعات بيشتري بدست آيد. گرماي هوا ‏دور از انتظار است، امروز گرم‌ترين روز تاريخ اطريش است. دما 39 درجه در وين باور نکردني است. ‏نگهبان درب اصلي پيرمردي است که او هم انگليسي نمي‌داند در مقابل سئوال من با نگاهي حق به جانب شانه ‌ها را بالا مي‌اندازد و مي‌گويد ‏No Computer‏. در آخرين لحظه کاغذي بر مي‌دارد و مي‌نويسد ‏‎27A,27B‏.‏

مقبره‌هاي بزرگان موسيقي جهان را راحت پيدا مي‌کنيم ولي حد و حصاري نمي‌يابيم که نشان دهد قطعه ‏هنرمندان تا کجاست. گشتي مي‌زنم، نه خبري نيست. "شايد راهنمايي پيرمرد موثر باشد"‌ به سمت قطعات ‏‎27A,27B‏ راه مي‌افتيم. قطعه‌اي براي مسلمين جدا کرده‌اند، پيرمرد از نام ايران فکر کرده بود شايد سياوش ‏آن‌جا خفته است. قبرهاي زيادي آن‌جا نيست همه را مي‌بينم، دو سه ايراني، يک بوسنيايي و الباقي پاکستاني، البته ‏از روي نام‌ها حدس مي‌زنم که اين‌طور باشد. با مقايسه اين قطعه با الباقي گورستان ياد خاورميانه خودمان مي‌‏افتم و البته اروپا. از قبله گاه اين قطعه ياد شعر وحدت مي‌افتم که براي والا پيامدار سروده بود و هر از گاهي از ‏رسانه ملي و با صداي مرحوم فرهاد پخش مي شود و رسانه ملي چه جمهوري اسلامي وارانه (‌صفت ديگري به ‏ذهنم نرسيد) از آن استفاده مي کند و در عوض سراينده اش اين‌جا تنها، با خود مي گويم حقش اين نبود و به ياد ‏حق‌هاي مسلم‌مان مي‌افتم. ‏

صداي ناقوس وا مي‌دارد به ساعت نگاه کنم، وقت زيادي نمانده، گورستان ساعت 8 تعطيل مي‌شود. دوباره باز ‏مي‌گرديم به قطعه هنرمندان چند خيابان اصلي و فرعي را بالا و پايين مي‌رويم. قرار گذاشته‌ايم يکي سمت ‏چپ را بگردد و يکي سمت راست را در خيابان بين قطعات ‏‎ 33Aو‎33D ‎‏ چند ده متري جلو مي‌رويم. فرياد ‏پريزاد به خود مي‌آوردم: "پيدايش کردم اينجاست".‏

‏ سياوش کسرایي 1374-1305 ‏

بهمن ماه سال 74 در شب‌هاي جشن واره در سينما ماندانا منتظر فيلم ضيافت هستيم. ‏

‏ "راستي سياوش کسرايی فوت شد" فرج مي‌گويد. ‏

دلم مالش مي‌رود، احساس خفقان دارم. صدايش در گوشم مي‌پيچد "دلم از مرگ بي زار است، که مرگ اهرمن ‏خو آدمي خوار است"‌. ياد آرش مي‌افتم و حماسه‌اي که سياوش کسرائي سرائيد. ياد دبستان و کتاب فارسي و به ‏ياد مي‌آورم که ياد گرفتم عشق به مرز و بوم را، آزادگي را، کار کردن، عشق ورزيدن، در غم انسان نشستن، ‏اميد، ايمان، مرگ، آرميدن را. به ياد مي‌آورم پيکار نيکي و بدي را که چگونه مي‌دهد. اميد مي‌نمايد راه. عمو ‏کيوان کنار ديوار مي‌نشيند سيگاري مي‌گيراند و قطرات اشک، چند نفري در سينما دوره مان مي‌کنند و ‏برايشان مي‌گويم.‏

راستي شعر آرش از کتاب هاي درسي حدف شده؟ ‏

کنار قبر مي‌نشينم، چقدر تنهاست، به رسم بهشت زهراي خودمان چند ظرفي آب و شستشوي سنگ قبر و آب ‏دادن چمن‌هاي اطراف، شمع شمعدان را مي‌خواهم روشن کنم قطعه کاغذي حاوي پيامي از يک کتاب فروش ‏براي سياوش در شمع‌دان قرار دارد. ‏

باد خنکي مي‌وزد و بر جانم مي‌نشيند، ‌احساس سبکي مي‌کنم، سنجابي از گوشه‌اي مي‌رمد و از درختي بالا ‏مي‌رود و باز به ياد مي‌آورم "جنگلي هستي تو اي انسان، اي روئيده آزاده". شعر "پس از من شاعري مي‌آيد" ‏را برايش مي‌خوانم و با سياوش وداع مي‌کنم. ‏

گرفته از: روزآنلاین

فرهنگ توسعه - 1385 - لطفا مقاله‌ها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید