معادله قدرت در آغاز  سال 2005

نوشته: سيامك طاهري

سال 2004 بي گمان از زمره سالهاي پر تب و تاب در تاريخ ثبت خواهد شد. پيش از هجوم آمريكا و انگلستان به عراق، نويسنده اي آمريكائي نوشت اقتصاد آمريكا در سراشيب سقوط قرار گرفته است، اگر آمريكا به عراق حمله نكند اين سقوط به آرامي انجام خواهد گرفت و اگر اين حمله انجام گيرد و با پيروزي سريع همراه شود اين امر براي مدتي به تأخير خواهد افتاد و در صورت طولاني شدن جنگ شتابي سريع خواهد يافت. اينك كه بيش از يك سال و نيم از اين حمله مي گذرد و جهان آغاز سال 2005 را تجربه مي كند، درستي اين تحليل از وراي گرد و غبارهاي تبليغاتي خودنمائي مي كند. اين جنگ تنگناهاي ذيل را براي دولت آمريكا به ارمغان آورده :

1. استفاده از بمب هاي خوشه اي، سلاح هايي با مواد راديواكتيو ضعيف شده، بمباران افراد غير نظامي و شهرها، شكنجه زندانيان ابو غريب، پخش فيلم كشتار زخمي ها و تاراج اعضاء بدن كشته شدگان وجهه جهاني آمريكا را به شدت ضعيف كرده است. امروز حتي ساده لوحان نيز ادعاي حمايت از حقوق بشر و دمكراسي آمريكايي را به تمسخر مي گيرند .
2. جنگ عراق تا پايان سال 2004 بيش از 232 ميليارد دلار هزينه براي آمريكا در بر داشته است.
3. بيش از 1300 سرباز آمريكايي كشته و نزديك به 6000  نفر مجروح شده اند .
4. آمريكا مجبور شده است سربازان خود را در اروپا و كره جنوبي كاهش دهد .
5. سقوط دلار عملاً فقيرتر شدن همه افراد آمريكا را در پي داشته است .
6. سرانجام آغاز خروج سرمايه از آمريكا پديده كاملاً جديدي است كه در صورت ادامه و گسترش آن چهره جهان را به شدت دگرگون خواهد ساخت. آمريكا كشوري است كه از زمان كشف آن همواره با سيل مهاجرت افراد  و سرمايه روبرو بوده و اقتصاد آمريكا با اين دو پديده عجين شده است. مهاجرين، كارگر ارزان و نيروي متخصص كافي براي به گردش در آمدن چرخهاي اقتصاد غول پيكر آمريكا را فراهم مي كردند. اين واقعيتي روشن است كه اگر متخصصان مهاجر بار ديگر از آمريكا كوچ كنند، آمريكا به جامعه اي عقب مانده تبديل خواهد شد. اين خيل كارگران ارزان و نيروي متخصص و انباشت سرمايه ي  تاراج رفته از كشورهاي گوناگون و متمركز شده در بانكهاي آمريكا است كه آن را به بزرگترين و مخوف ترين نيروي اقتصادي و نظامي جهان  تبديل كرده است. سومين عامل شكل گيري اين اختاپوس خوفناك منابع سرشار زير زميني طلا ، نفت و ... زمينهاي بكر كشاورزي است. اينك ساليان بسياري است كه اين منابع نيز در اندازه هاي گذشته نيست. منابع نفت رو به كاهش گذاشته و ميزان استخراج از آنها سال به سال كمتر مي شود و ميزان بهره برداري از طلا در حد سالهاي اوج نيست. جنگلها عقب نشيني مي كنند و درياچه ها از فاضلاب ها انباشته مي شود. با پيوستن روسيه به پيمان كيوتو ، آمريكا عملاً تنها كشوري است كه از پيوستن به اين پيمان خود داري كرده است. پيمان كيوتو موافقتنامه اي است كه كشورهاي جهان امضاء و در آن تعهد كرده اند كه طبق يك جدول زمانبندي شده، ميزان گازهاي گلخانه اي را كه باعث گرم شدن هواي كره زمين مي شوند، كاهش دهند . اين امر براي جلوگيري از تغييرات هولناك در سطح كره زمين ضروري است. اما اژدهاي سرمايه آمريكايي كه چشم انداز نابودي خود را در پيش رو دارد، آماده مي شود تا با نابودي خود همه بشريت و سياره كهن سال ما را با خود به نابودي بكشاند .

چين غول آينده جهان

سال 2004 سال برخاستن غولي بنام چين بود. رشد اقتصادي 9 درصدي اين كشور و شكستن ركوردهاي گوناگون توسط اين كشور جهان سرمايه داري را در وحشت فرو برد. تقريباً هيچ رشته اي در جهان نيست كه مورد هجوم چيني ها قرار نگرفته باشد. چين اقتصاد آمريكا را آرام آرام در چنبره خود مي گيرد. كسري تراز تجاري آمريكا و چين مدام در حال گسترش است. تقاضاي رو به رشد چين براي مواد خام و كالاها، قيمت مواد اوليه همچون نفت، سيمان و فولاد را افزايش داده است .

قيمت ارزان كالاهاي چيني باعث شده تورم در آمريكا در حد پائيني بماند و آنچنان قدرت خريدي به مصرف كنندگان آمريكائي داده كه از بروز ركورد اقتصادي در اين كشور جلوگيري كرده است. اما از سوي ديگر، ارتباط با چين هزينه سنگيني هم در بر داشته است كه مهمترين اين هزينه ها به كسري تراز تجاري آمريكا مربوط مي شود كه سهم چين در آن از همه كشورهاي ديگر بيشتر و رشد اين سهم نيز از همه سريعتر است. در حالي كه مصرف كنندگان آمريكائي هر روز تمايل بيشتري به خريد كالاهاي چيني از خود نشان مي دهند، كسري تراز پرداخت هاي آمريكا به نزديك 6 درصد توليد ناخالص داخلي آن رسيده است كه اين كسري به همراه كسري بودجه باعث كاهش ارزش دلار شده است كه در روزهاي پاياني سال 2004 قيمت برابري آن با يورو به اندكي بيش 36/1 رسيده است .

بر اساس يك نظر سنجي كه از سوي يك مؤسسه آمريكايي انجام شده است 54%  از شركت هاي چيني از ابداعات به عنوان يكي از مهمترين اهدافشان نام برده اند ( در آمريكا فقط 46% همين نظر را اعلام كرده اند ). شركت هاي چيني هزينه بيشتري را صرف آموزش كارگران و نرم افزارهاي مديريت اقتصادي مي كنند. 91% كارخانجات آمريكايي بيش از يك دهه از عمرشان مي گذرد. ( در مقابل 54% در چين ) با توجه به ارقام فوق بعيد مي نمايد كه اقتصاد آمريكا بتواند در آينده در مقابل اقتصاد چين مقاومت كند. چين كه پس از هجوم آمريكا به عراق در خطر محاصره از طرف اين كشور قرار داشت به آرامي دست به اقدام متقابل زده است .

صرفنظر از رابطه چين با كوبا، اين كشور اخيراً روابط با ونزوئلا  را گسترش داده و توافق نامه اي در رابطه با همكاري در زمينه انرژي بين طرفين منعقد شده است. موافقت نامه ديگري هم بين چين و كانادا در همين زمينه به امضاء رسيده است. به اين ترتيب جنگ بر سر كنترل منابع نفتي كه براي اقتصاد آمريكا و چين حياتي است وارد مرحله جديدي مي شود. در حالي كه آمريكا علي رغم هزينه بسيار سنگين هنوز هيچ موفقيتي در عراق بدست نياورده، چين پيروزي هاي اوليه اي را در كارنامه خود به ثبت رسانده است .

چين در سال 2001 از نظر مجموع توليد ناخالص داخلي ، ايتاليا را پشت سر گذاشته و از آن تاريخ مرتباً ركوردهاي جديدي را بر جاي مي گذارد.  چين در سال 2003 چهار ميليون و 44 هزار دستگاه اتومبيل توليد نموده كه  اين رقم 2/35% نسبت به سال قبل افزايش نشان مي دهد.  در سال 2010  اين كشور به سومين توليد كننده بزرگ خودروي جهان تبديل  مي شود. چين حتي ركورد SMS  ( پيام هاي كوتاه تلفن همراه ) را شكست و در اين رابطه به كشور اول جهان تبديل شد.  خبر خريد خط توليد كامپيوتر هاي شخصي IBM  ( اولين توليد كننده كامپيوتر شخصي PC  در جهان ) توسط يك شركت چيني عظمت اقتصاد اين كشور را به رخ جهان كشيد. سفرهاي گرهارد شرودر به چين هم نشان ديگري از اعتبار دم افزون اين كشور دارد ( شرودر تقريباً از سال روي كار آمدنش هر ساله به چين سفر كرده است ).  تا سه سال ديگر بزرگترين فرودگاه جهان در چين افتتاح مي شود.

تا قبل از سال 2010  چين با شش كشور عضو آسه آن و تا سال 2015 نيز با تمامي كشورهاي عضو آن تعرفه هاي خود را بـه صفر خواهد رساند. بنا به گـزارش روزنامه" مردم " ارگـان حـزب كمونيست چين " جيانگ جنگ حوا " معاون كنگره ملي خلق چين در نشست دو روزه حقوق بشر در پكن گفت: "هنوز مشكلاتي در زمينه بهبود حقوق بشر در چين وجود دارد " وي خاطر نشان كرد " بهبود حقوق بشر و محافظت از آن در سال جاري ميلادي يكي از مسائل مهم مد نظر مقام هاي دولت و پارلمان بوده و مواردي نيز درباره حراست از اين حقوق در قانون اساسي نـيز گنـجانده شده است. " وي گنجـانده شدن بند " حفاظت از حقوق بشر و احترام به آن " در قانون اساسي را از مهمترين دستاوردهاي كنگره چين در سال 2004 ميلادي دانست.