شماره 146- بروزرسانی:  جمعه 30/9/1386                             بازگشت به صفحه اصلی

جهیزیه برای رباب

منوچهر بصیر

 

این فیلمی بود که هنوز گوشه‌هایی از آن در خاطر من مانده است. یک ماهی‌گیر ایرانی در یکی از بنادر خلیج فارس، برای تهیه‌ی جهیز دخترش رباب خود را به آب و آتش می‌زند.

جهیزیه در حقیقت مشکل تمام مردم زحمتکشی است که طبق سنت‌های رایج، به غلط جهیزیه را آبروی دختر می‌دانند. به‌عبارت ساده‌تر، جهیزیه یک مشکل طبقاتی است که برای طبقات مرفه تهیه‌ی آن آسان و موجب مباهات است، اما برای مردم محروم بسیار سخت است، زیرا نداشتن جهیزیه‌ و یا مقدار مختصر آن را اسباب خجالت می‌دانند. به‌طوری که برای تهیه‌ی جهیزیه، خود را مقروض و بدهکار و گرفتار می‌کنند. طبق یک خبر، پدری یک کلیه‌ی خود را فروخت تا برای دخترش جهیزیه تهیه کند!

در جامعه‌ی طبقاتی، خصوصا کشورهای سرمایه‌داری عقب مانده فقر تبدیل به گناه و خجالت کاذب شده، آدم آبرومند کسی است که زندگی آبرومندانه‌ای هم دارد. اما اگر فقر فرهنگی داشت، قابل تحمل است چون مدرک تحصیلی هم قابل خرید و فروش است!! اما تهیه‌ی خانه و زندگی و خرج روزمره مشکل است. به همین دلیل است که مردم ترجیح می‌دهند که در صورت امکان با خانواده‌های ثروتمند ازدواج کنند که دچار مشکلات کمرشکن مالی نشوند! اما خانواده‌ی داماد که خرج عروسی و مهریه‌ی سنگین را تقبل می‌کند، انتظار جهیزیه‌ی مناسب را دارد و این آغاز بسیاری از مشکلات است.

بدین‌ترتیب ازدواج اولا به‌خاطر بحران اقتصادی به‌صورت طبقاتی درمی‌آید، ثانیا جنبه‌ی یک معامله‌ی بازرگانی می‌گیرد!

این پول پرستی و پرستش کالا و چشم هم چشمی، ریشه در جهان‌بینی و ارزش‌های طبقه‌ی مسلط یا بورژوازی تجاری دارد که آن را به طبقات پایین هم تحمیل می‌کند و به این ترتیب پرولتاریا یا طبقات محروم ما جهان‌بینی و هویت و رسالت طبقاتی خود را گم کرده و در منجلاب بورژوازی تجاری سقوط می‌کند.

یکی از سران مافیای فوتبال دو هزار نفر را در عروسی خود در یک باشگاه مجلل از قرار نفری پنجاه هزار تومان دعوت کرده بود و چون گرین‌کارت و ویلایی هم در لاس‌وگاس داشت، ماه‌عسل را هم به آمریکا تشریف بردند! همان‌طور که عرض شد، نور چشمی دیگری جشن عروسی را با قبول هزینه‌ی رفت و برگشت و اقامت مهمانان در یکی از هتل‌های پنج ستاره‌ی دبی برگزار کردند. (تا کور شود هرآن‌که نتواند دید)

علی‌رغم این چشم و هم چشمی‌ها آمار طلاق در کشور خصوصا آن‌قدر بالاست که طبق آمار رسمی از هر چهار ازدواج یکی منجر به طلاق می‌شود و این قصه سر دراز دارد.

فرهنگ توسعه - 1386 - لطفا مقاله‌ها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید