|
|
شماره 148- بروزرسانی: سه شنبه 4/10/1386 بازگشت به صفحه اصلی |
|
كره شمالي ؛ پيروزي يا سازش
سیامک طاهری
سرانجام پس از دوره طولاني مذاكره كه بارها قطع ومجددا از سر گرفته شد توافقي برسر برچيده شدن سلاحها وراكتور اتمي كره شمالي حاصل شد. اين توافق بدون ميانجيگري چين امكان پذير نبود وبه همين جهت به اعتبار جهاني چين به مقدار بسيار زيادي افزود.اما اين توافق به سود كدام يك از طرفين بود و پيروز واقعي اين ميدان كيست؟براي پاسخ به اين سوال ابتدابايد به تاريخچه مختصري از تشكيل وچگونگي بحران در روابط طرفين بپردازيم. در پايان جنگ جهاني دوم (1945)دودولت جمهوري دموكراتيك خلق كره درقسمت شمال وجمهوري كره در جنوب اين كشور تشكيل شد. بخش شمالي اين كشور كوهستاني است و مناطق هموار آن فقط 5/1 درصد خاك اين كشور را تشكيل ميدهد. اين كشور 2/2 ميليون نفرجمعيت دارد. شهرنشيني دراين كشور از سال 1950 روبه گسترش داشته و در حال حاضر بيش از60درصد مردم اين كشور شهر نشين هستند . در سال 1948 بين آمريكا و متحدانش و كره شمالي جنگي مهيب درگرفت كه تا سال1953ادامه داشت وسرانجام با پذيرش آتش بس ازدو سو، منطقه حايلي بين دو كره ايجاد گرديد.از آن تاريخ تاكنون اين كشور به وسيله آمريكا در محاصره اقتصادي ونظامي قرار دارد.از آنجايي كه بخش عمده اي از خاك كره شمالي براي كشاورزي مناسب نيست اين كشور در سال 1948 ضمن ملي كردن كليه صنايع و كشاورزي اين كشور به اجراي طرح هاي اقتصادي پرداخت كه منجر به رشد قابل ملاحظه اي در زماني اندك شد و درمدت كمي صنايع سنگين اين كشور پي ريخته وگسترش يافت و كشاورزي تاحد امكان مكانيزه شد، بطوري كه كارگران اين كشور درسال 2000، بالغ بر 11 ميليون و700000نفر رسيدند. اين كشور هم اكنون داراي 8530 كيلو متر راه آهن است كه اين كشور را به روسيه وچين وصل مي كند.برخلاف كره جنوبي، كه ازكمك هاي گشاده دستانه آمريكا وژاپن وديگر همپيمانانشان سود ميبرد، كره شمالي نه تنها ناچار بود برمنابع وامكانات خويش متكي باشد بلكه بايد بار مضاعف آمادگي نظامي براي مقابله با آمريكا راهم بر دوش مي كشيد، حوادثي كه ازسال1960 بدين سودرمنطقه رخ داد بر نظامي شدن منطقه ودرنتيجه سيستم نظامي اين كشور افزود، بخشي از اين حوادث عبارت بودند از نسبت دادن ترور پارك چون هي رئيس جمهور كره جنوبي به كره شمالي. توقيف كشتي جاسوسي آمريكا بـــه نـــام پـــوءبــلـــو تـــوســـط كـــره شــمـــالـــي وتـــوقــيـــف وزنــدانــي كردن كاركنان آن به مدت يك سال و سرنگون كردن يك هواپيماي جاسوسي آمريكايي برفراز خاك كره شمالي. اين روند به سخت تر شدن سيستم وشرايط زندگي در كره شمالي منجر شد.سرانجام درسال 1972 پس از طي دوره اي از گفتگوهاي سري بين دوكره با انتشار بيانيه مشتركي طرفين خواهان توسعه گفتگوها واتحاد دو كره شدند. از سال 1991 هر دو كشور به عضويت سازمان ملل متحد در آمدند و هر دو، پيمان منع گسترش تسليحات اتمي را امضا كردند.در سال 1992 كره شمالي پيمان آژانس بين المللي انرژي را امضا وطبق آن اجازه بازرسي تاسيسات هسته اي كره شمالي را به بازرسان آژانس داد، پس از آنكه در سال 1993 سازمان سيا اعلام كرد كه كره شمالي داراي يك بمب اتمي است اين كشور، بازرسي بازرسان اتمي را متوقف كرد. اين بحران در ژوئن 1994 در نتيجه ملاقات كلينتون رئيس جمهور آمريكا با كيم ايل سونگ كاهش يافت . در همين سال كيم ايل سونگ در گذشت.وبه دنبال آن، آمريكا وكره شمالي توافق كـردنـد كـه كـره شـمـالـي در مـقـابل ساخته شدن تاسيسات راكتورهاي نسل جديد كه مستعد ساخت پلوتونيوم موردنياز بمب اتم نيستند به عنوان جايگزين راكتورهاي كره شمالي از سوي آمريكا راكتور هاي خود را از مدار خارج كند و دوباره به بازرسان اجازه فعاليت بدهد.ضمنا آمريكا متعهد شد كه نفت مورد نيازنيروگاه هاي اين كشور را تامين كند.اين قرارداد به طور رسمي در سال 1995 امضا شد درنتيجه كنسرسيومي بين المللي به رهبري آمريكا متعهد به تامين مالي پروژه كه حدود 5/4ميليارد دلار برآورد شد گرديد. با استقرار سيستم موشكي در كره جنوبي در سال 1996؛كره شمالي هم پايبندي خود به آتش بس 1953 را لغو كرد ونيروهاي خود را به مدت 3روز به منطقه حايل گسيل داشـت.آمـريـكـا وكـره جـنوبي، پيشنهاد گفتگو وصلح را به ميانجيگري چين مطرح كردند مذاكرات تا اواخر دهه 90 ادامه داشت ودرسال2000 رهبران دوكره گفتگويي را در پيونگ يانگ پي ريختند كه در طي آن موافقت كردند كه روابط دو كشور را توسعه داده ومشاركت اقتصادي بين دو كشور را گسترش دهند، اين روند منجر به بازديد خانواده هاي جداشده درنتيجه جنگ از يكديگرشد، و مبادلات پستي واتصال مجدد جاده ها وخطوط آهن بين دو كشور شد. با روي كار آمدن بوش در آمريكا، روابط روبه وخامت گذاشت، بااعلام سيا مبني بر اينكه كره شمالي در آستانه يك قيام داخلي قرار دارد توافقات انجام شده از سوي آمريكا نقض شد و به دنبال آن كره شمالي به ساخت بمب اتمي روي آورد كه با ميانجيگري مجدد چين طرفين بار ديگر به مذاكره روي آوردند. بنا به نوشته سايت اينترنتي راديو ملي چين ؛دومين دور مذاكرات دوجـانبه آمريكا وكـــره شـمـــالـي روز 2ســــپــتــامـــبـــر (2007) درژنــوپـــايــان يافت.كريستوفرهيل معاون وزير امور خارجه آمريكا در اين كنفرانس مطبوعاتي گفت؛كره شمالي موافقت كرد كه پيش از پايان سال جاري تمام برنامه هاي هسته اي خود را گزارش داده وتاسيسات هسته اي را خاموش نمايد.وكيم كيد گوان؛ نماينده ارشد كره شمالي اظهار كرد: آمريكا در اين مذاكرات نسبت به كره شمالي ابراز تمايل به جبران سياسي و اقتصادي كردواضافه نمود كه جبران سياسي به معناي ترك سياست خصمانه اين كشور است وجبران اقتصادي ،كمك هايي در زمينه هاي انــرژي وبــرق را در بــرمــيگـيــرد. تــوافـقــات انـجـام شـده در دو دوره كلينتون وبوش داراي تفاوتهاي مهمي هستند اگر صرفا توافقات در نظر گرفته شود كره شمالي در دور دوم امتيازات بيشتري نسبت به دور اول به دست آورد كه به عنوان نمونه در دور اول 170 تن نفت بايد تحويل كره شمالي ميشد كه اين مقدار در دور دوم به500 تن افزايش يافت اما در دور دوم فقط راكتورها بايد برچيده ميشد و كره شمالي اساسا بمب اتمي در اختيار نداشت در دور دوم ضمنا كره جنوبي وژاپن تعهدات گستردهاي درمقابل كره شمالي به عهده گرفتند كه ساختن بندر وراه ازجمله آن است آنچه در اين ميان نامشخص است هزينه هاي مالي است كه به كره شمالي تحميل شده است.اين درگيريها ازسوي آمريكا در درجه نخست تلاشي بود براي درهم شكستن سيستم اقتصادي كره شمالي وجلوگيري از روند وحدت دو كره. اينك كه سرانجام اين جنگ اقتصادي -تبليغاتي به پايان خود نزديك شده است شايد مهمترين موضوع، رنجي است كه مردمان دو كره كشيدند.خوشبختانه چنين به نظر ميآيد كه در پايان درگيري ها راه وحدت دو كره هموارتر شودملاقات امسال رهبران دو كره، نويد بخش آينده اي است كه بازهم آمريكا تلاش خواهد كرد از آن جلوگيري كند.
گرفته از: آفتاب یزد
|
|
فرهنگ توسعه - 1386 - لطفا مقالهها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید |
