بررسي يك پرونده : خليج فارس و نشنال جئوگرافيك

نوشته : مرتضي شاپورگان

در جنوب ايران و جنوب غرب آسيا ، در يكي از خبرسازترين مناطق جهان آبراهه اي كم عمق و هلالي شكل وجود دارد به نام خليج فارس ، اين درياي كوچك با وسعت تقريبي 000/22 كيلومتر مربع در پستي هاي جنوب دامنه هاي زاگرس شكل گرفته است . ساكنان باستاني اين منطقه اولين انسان هايي بودند كه روش دريا نوردي را آموخته و كشتي را اختراع كرده بودند . اما سلطه ي قومي كه پارس يا ايراني ناميده مي شدند و دريا نوردي آنها در اين خليج ، به حدود پانصد سال قبل از ميلاد مسيح و دوران سلطنت داريوش اول باز مي گردد . داريوش بزرگ ، نخستين نيروي دريايي را در جهان به وجود آورد . كشتي هاي او طول رودخانه سند را تا سواحل اقيانوس هند و درياي عمان و خليج فارس پيمودند ، و سپس شبه جزيره عربستان را دور زده و تا انتهاي درياي سرخ كنوني رسيدند . داريوش ، براي نخستين بار در محل كنوني كانال سوئز فرمان كندن ترعه اي را داد و كشتي هايش را از طريق آن به درياي مديترانه رساند . سپس دستور ساخت كتيبه اي را داد كه در محل احداث ترعه نصب كنند و اين كتيبه نخستين سند تاريخي در مورد نام خليج فارس است . « من پارسي هستم . از پارس مصر را گشودم . من فرمان كندن اين ترعه را داده ام از رودي كه از مصر روان است به دريايي كه از پارس مي آيد . سپس اين جوي كنده شد چنان كه فرمان داده ام و ناوها آيند از مصر از اين آبـراه به پارس چنان كه خواست من بود »

به لحاظ موقعيت استراتژيكي كه خليج فارس در آن واقع شده ، همواره در كانون توجه بوده و از دير باز خاستگاه تمدن ها و حوادث بزرگ مشرق زمين بوده است . از قرن ها پيش ايلاميان براي زندگي و كشتيراني و بازرگاني با هند غربي و دره نيل از خليج فارس استفاده مي كردند . « هكاتيوس هلطي » از علماي قديم يونان و ملقب به پدر علم جغرافيا در سال 475 قبل از ميلاد اگرچه از بحراحمر و خليج عرب نام برده اما از نام درياي پارس هم استفاده كرده است . بنا به نظر كارشناسان تاريخي  خليج عرب همان درياي سرخ يا اريتره امروزي است و نه خليج فارس كنوني . در بسياري از آثار معروف كه توسط خود اعراب تأليف گرديده از عبارت خليج فارس براي نامگذاري اين دريا استفاده شده است . از جمله معروف ترين دايرة المعارف هاي درياي عرب يعني « المنجد » كه به عنوان سندي محكم قابل استفاده است براي نامگذاري درياي جنوب ايران فقط از تركيب خليج فارس استفاده كرده است . به عنوان مثال در صفحه ي 66 قسمت « الارب و العلوم » اين كتاب – چاپ نوزدهم – بيروت 1966 – در مورد بحرين آمده است «بحرين مجموعه جزايري است واقع در نزديكي سواحل غربي خليج فارس و بزرگترين آن جزيره مفاله نام دارد .»

از ترجمه هايي كه در قرن حاضر صورت گرفته و خود اعراب از تركيب خليج فارس استفاده كرده اند مي توان به ترجمه ي شماره ي اول كتاب تاريخ تمدن ويل دورانت به عربي توسط دكتر زكي نجيب محمود – چاپ قاهره 1965 – و همچنين كتاب « المسوعة العربية الميسره » نوشته ي « صبحي عبدالكريم » و ترجمه ي محمد شفيق غربال اشاره كرد . « محمد عبدالكريم صبحي » در كتاب پر ارزش دانش كارتوگرافي به نام « علم الخرايط » و در نقشه هايي كه به زبان عربي نقل كرده است ، درياي جنوب ايران را اغلب « الخليج الفارسي » ناميده و در موارد محدودي نيز آن را « بحر الفارس » نامگذاري كرده است . در مورد وجه تسميه خليج فارس « ابو عبداله بن زكريا بن محمد بن محمود القزويني » مستوفي به سال 682 هجري كه از علماي برجسته منطقه ي فارس اسلامي است ، در كتاب معروف « آثار البلادو اخبار العباد » چاپ گوتينگن 1848 ميلادي آورده است : « سرزمين مشهوري كه شرق آن را كرمان و غربش را خوزستان و شمالش را استان خراسان و جنوبش را دريا احاطه كرده است به نام فارس بن اسورا بن سام بن نوح » ناميده مي شود و در تاريخ آمده كه ايرانيان چهار هزار سال بر امور عالم پادشاهي كردند . آنان سرزمين ها را آباد كردند و بندگان را بهره مند ساختند . » اين عظمت و وسعت پارس باعث شده بود كه ديگر اقوام قدرتمند آن زمان در مراودات دريايي و ارتباطات سياسي خود درياي مزبور را به ايرانيان نسبت دهند . چنانكه ابوعلي احمد بـن عمر معروف به « ابن رستـه » در صفحه ي 84 جلد هفتم كتاب « الاعلاق النفيسه » كه در سال 290 هجري تأليف شد مي گويد : « اما از درياي هند خليجي بيرون مي آيد به سمت سرزمين فارس كه آن را خليج فارس مي نامند . به همين ترتيب، ابوالقاسم بن محمد بن حوقل در كتاب صورة الارض در چگونگي تسميه درياي فارس و خليج فارس با صراحت مي گويد : « به طور مكرر گفتيم كه درياي پارس ، خليجي از بحر محيط اقيانوس كناري ( در حد چين و شهر واق است و اين دريا از حدود بلاد سند و كرمان تا فارس ادامه دارد ، از ميان ساير ممالك به نام فارس ناميده شده ، زيرا فارس از همه ي كشورها آبادتر است و پادشاهان آنجا در روزگار قديم سلطه بيشتري داشتند و هم اكنون نيز بر همه ي كرانه هاي دور و نزديك اين دريا تسلط دارند و ما در همه بلاد ، ديگر  كشتي هايي را كه در درياي پارس حركت مي كنند و از حدود مملكت خود خارج مي شوند و با جلال و مصونيت باز مي گردند نمي شناسيم مگر آنكه از پارس است .

 اما بپردازيم به نامي كه ديگر اقوام بر اين دريا نهاده اند . يوناني ها از دير باز اين خليج را پرسيكوس سينوس يا همان خليج فارس ناميده اند . استرابن جغرافي دان قرن اول ميلادي نيز به كرات در كتاب خود از نام خليج فارس استفاده كرده است . وي محل سكونت اعراب را بين خليج فارس و درياي احمر ذكر كرده است . همچنين « فلاريوس آريانوس » ديگر مورخ يوناني در كتاب تاريخ سفرهاي جنگي اسكندر از اين خليج به نام « پرسيكون كيت » يا همان خليج فارس نام برده است . آثاري كه در قرن هاي مختلف، نويسندگاني با قوميت هاي عرب و غير عرب به زبان عربي نوشته اند سند ديگري براي اثبات نام خليج فارس است . كساني مانند مسعود بن بطوطه، حمد اله مستوفي ، ياقوت حمري ، حمزه اصفهاني ، ناصر خسرو قبادياني ، ابوريحان بيروني ، ابن بلخي و حتي نويسندگان معاصر همگي در آثار خود از خليج فارس استفاده كرده اند نام جايگزيني براي آن در نظر نگرفته اند .

نام خليج فارس در قرن بيستم در ميان تمامي زبان ها مرسوم بوده است . در انـگلستان به آن«persian Gulf  »  در فرانسه  « Golf Persique »  در روسي « Persidski Zaliv » در تركي Fars Korfozi  » در ژاپني « perusha Wan  » و در عربي « خليج الفارس » گفته اند .

در خاورميانه بر روي كمتر نامي در ادوار مختلف تاريخ چنين اتفاق و يگانگي در ميان همه نويسندگان و مورخان وجود داشته است . شخصي به نام سي ادموند بو سورث C. Edmond Bosworth  يك رساله ي پژوهشي بسيار معتبر در مورد نام خليج فارس ارائه داده است . وي مطالبي را از بيست مورخ و سياح يوناني و اروپايي ، از سردار يوناني ينارلوكس ( 325 قبل از ميلاد ) گرفته تا پريدلكس ( 1876 ) در مورد خليج فارس بيان نموده است . 

ريشه هاي بوجود آمدن خليج عربي .

حول و حوش قرن 16 ميلادي ، در ميان كشمكش دولت هاي استعماري برسر ايران و ديگر كشورهاي منطقه و بي كفايتي پادشاهان صفوي ، تنها قدرت نامشروعي كه از بطن بوژوازي مسلط اروپايي سر بر آورد ، انگلستان بود كه توانست همه ي رقيبان را كنار زده و خود حاكم مطلق خليج فارس شود .

در دوره ضعف و آشفتگي شاه سلطان حسين صفوي در ايران ، قبيله هاي عرب در خليج فارس با كمك عاملان استعمار افزون بر راهزني و مشكل آفريني در جنوب خليج فارس ، بر سواحل ايران نيز دست اندازي هايي كردند . اين وضع كمابيش ادامه يافت و پس از مرگ كريم خان زند به اوج خود رسيد. از سال ( 1215 قمري ) 1800 ميلادي ، با ورود سرجان ملكم به ايران براي انجام مأموريت هاي سياسي ، نفوذ استعماري انگلستان افزايش يافت . تنها در دوره ي كوتاه زمامداري ميرزا تقي خان امير كبير بود كه دولت ايران توانست در امور خليج فارس استقلال نشان دهد بطوريكه در برابر دسيسه هاي استعماري پايداري كرده و تسليم مطامع بيگانگان نشود .

در هر حال انگلستان با تأسيس شركت هند شرقي بريتانيا و گسترش فعاليت آن توانست حل و فصل همه ي امور خليج فارس را به بهانه هاي گوناگون در دست گيرد و با ايجاد سلطه بر سراسر منطقه خاورميانه عربي ، بدون گذر از دماغه اميرنيك ، با اروپا ارتباط بر قرار سازد . البته در همه فعل و انفعالات استعماري ، روند فرهنگي تاريخ و نام خليج فارس به هم ريخت .

در جريان استفاده ي تجاري و نظامي انگلستان از خليج فارس، بر قراري صلح با ساكنان جنوبي كه اعراب بدوي بودند حياتي بود. چرا كه در غير اين صورت از حملات آنان در امان نبودند . اواخر قرن هجدهم بود كه بورژوازي استعمار گرانه انگلستان رشد كرده و همچنين در مقابل فرانسه قرار گرفته بود . در اين هنگام اعراب جنوب بيش از پيش جسور شدند به گونه اي كه انگلستان مجبور شد براي حفظ منافع خود با برخي از شيوخ كنار آمده و آنها را به رسيمت بشناسد . استعمار بريتانيا در اين منطقه به اين نتيجه رسيده بود كه بايد بر اختلافات كوچك و حل نا شدني مقابل با يكديگر و بزرگ كردن رقابت و اختلاف شيوخ عرب با يكديگر كه ريشه در نظام قبيله اي داشت بپردازد. اما هچنان ايران حاكم بلا منازع خليج فارس بود . پس بايد به طرق مختلف بين همين اعراب با تعصب هاي خاص قبيله اي و ايرانيان ميهن دوست مسأله اي بوجود آورد كه در قبال آن بتواند به منافع خود برسد . در سال 1344 شمسي يك كارگزار بريتانيايي به نام سر چارلز بلگريو كه بيش از 30 سال در منطقه ي خليج فارس زندگي كرده بود پس از بازگشت به كشورش كتابي نوشت تحت عنوان « ساحل دزدان » كه همانطور كه اشاره شد نام قبلي سواحل جنوبي خليج فارس بوده است . وي در اين كتاب براي اولين بار اين موضوع را مطرح كرد كه «عرب ها ترجيح مي دهند خليج فارس را خليج عربي بنامند » پس از انتشار اين كتاب نام خليج العربي در مكاتبات و مطبوعات رسمي اعراب منطقه وارد شد و هر چند در همان دوران دولت ايران واكنش نشان داده از قبول نامه ها و بسته هايي كه نام خليج عربي داشت خودداري كرد، اما تخم نفاقي كه بلگريو كاشت ، همچنان محصول مي دهد . چنانكه به عنوان مثال مي بينيم كه وقتي در 11 شهريور سال 1371  ابوبكر العطاس نخست وزير جمهوري يمن در اجلاس سران جنبش عدم تعهد در جاكارتا از عبارت خليج العربي استفاده مي كند، به اعتراض شديد نمايندگان ايران و سرانجام عذرخواهي وي منجر مي شود . همچنين در سال 1370 شمسي سر ويراستار سازمان ملل متحد با اشاره به اعتراض هاي پياپي نمايندگان ايران در آن سازمان به استفاده از نام ساختگي خليج عربي در اسناد اين سازمان ، از كاركنان سازمان ملل خواسته تا اعتراض دولت ايران را هميشه در نظر داشته باشند .

اما هم اكنون چه رخ داده است :

مؤسسه ي  National Geographic   يك مؤسسه معتبر بين المللي براي چاپ اطلس جهان است . سياست جديد اين شركت بدين صورت است كه تصميم گيري براي نامگذاري بر اساس نام هايي كه در عمل بكار مي روند انجام مي شود و نه بر اساس نامي كه فرد يا گروه خاصي بر آنها گذاشته اند و در اسناي اين سياست در اطلس جهان تازه خود 17 هزار مورد تغيير صورت داده است .

از جمله ي اين تغييرات اضافه كردن نام خليج عربي زير اسم خليج فارس و تغيير نام جزيره كيش به قيس ، لاوان به شيخ شعيب و درج عبارت « اشغال شده توسط ايران به ادعاي امارات » در كنار نام سه جزيره ي ايراني تنب بزرگ و كوچك و ابوموسي است .

به دنبال اين اقدام و درج اسامي مجهول پيش از عكس العمل رسمي دولت ايران ، ملت ايران در گروههاي مختلف دست به اعتراض زدند . روزنامه نگاران و فعالان سياسي و فرهنگي در نامه اي اعتراض خود را اعلام كردند . انجمن هاي دوستي ايران و آمريكا نظير NIAC به رايزني و مذاكره با مؤسسه ي نشنال جئوگرافيك در اين باره پرداختند . برخي فرهنگ سراهاي تهران مسابقه شعر و نقاشي با موضوع خليج فارس برگزار كردند . اما مهم ترين و جالب ترين اعتراض ، اقدام وبلاگ نويسان ايراني بود . آنان علاوه بر استقبال فوق العاده و امضاي يك نامه اعتراض آميز اينترنتي (Petition On line  ) به مديران شركت جئوگرافيك كه توسط مسئولين پرشين بلاگ تدارك ديده شده بود و بيش از هشتاد هزار امضاء داشت ، خليج عربي را بمباران گوگلي كردند .

Google  مشهورترين موتور جستجوي اينترنتي است كه سيستم ارزش گذاري و رتبه بندي آن وابسته به بيشترين پيوند هايي است كه با عنوان كلمه ي مورد جستجو به صفحه ي مورد نظر داده شده است ، بدين معنا كه وقتي يك كلمه ي كليدي را براي جستجو به آن مي دهيم ، نرم افزار بكار رفته در گوگل بررسي مي كند كه با اين كلمه چه تعداد پيوند به صفحه هاي آرشيو شده در فهرست ذخيره شده ي گوگل موجود است و صفحه اي را كه داراي بيشترين پيوند باشد در صدر ليست يافته ها قرار مي دهد . همچنين بررسي مي كند كه چه مقدار از كاربران با جستجوي كلمه ي مورد نظر به يك صفحه ي خاص رفته اند و هرچه صفحه اي بيشتر نظر كاربران را جلب كرده باشد، ارزش بيشتر مي خواهد داشت . با اين تفاسير ، يكي از وبلاگ نويسان ايراني صفحه اي طراحي كرد كه شكل كلي آن بصورت صفحه هاي خطاي مرورگر اينترنت بود و در آن نوشته شده بود : عنواني كه در جستجوي آن هستند وجود ندارد ، لطفاً خليج فارس را امتحان كنيد . و همچنين از كاربر مي خواست كه براي اطلاعات بيشتر كتابهاي تاريخي را بخواند. وبلاگ يونسان ايراني از سراسر دنيا با عنوان Arabian Gulf به اين صفحه لينك دادند و همچنين با جستجوي نام Arabian Gulf در گوگل و انتخاب اين صفحه از بين صفحه هاي ارائه شد، آن را به مقام اول در فهرست صفحاتي كه گوگل در جستجوي Arabian Gulf مي يابد ، رساندند.

بدين ترتيب اين ادعاي آلن كارول يكي از مديران نشنال جئو گرافيك كه گفته بود: « ما همچنان از نام خليج فارس به عنوان نام اصلي استفاده كرده ايم ، اما بايد به ذكر كساني كه دنبال نام خليج عربي مي گردند هم بود» بي اثر شد.

اين اقدام با بازتاب وسيعي در تمام رسانه ها و خبرگزاري هاي معتبر اينترنتي در سطح جهان مواجه شد.

بطوريكه تا كنون بيش از دو هزار و پانصد لينك به صفحه ي ذكر شده ارتباط برقرار كرده ودر طي چند روز بيش از نيم ميليون باز ديد كننده داشته است.

ايرانيان همچنين در ارزش گذاري كتاب اطلس جهان مؤسسه ي نشنال جئو گرافيك در سايت آمازون كه يك سيستم آنلاين فروش كتاب است با درج نظرات مخالف ارزش معروفترين اطلس جهان را چندين بار تا كمتر از يك ستاره از پنج ستاره تنزل دادند، چندين بار نظرات ايرانيان توسط مديريت آمازون حذف شد ولي آنها مجدداً نظر منفي خود را نسبت به كتاب در فهرست آمازون ثبت كردند .

در اين بحبوحه پايگاه اينترنتي شبكه ي خبري الجزيره كاريكاتوري بدين مضمون را در سايت خود قرار داد كه يك روحاني ايراني مشكلات منطقه را فداي مصالحه براي رسيدن به اهداف شخصي خود ! مي كند.

اين اقدام بالاخره صداي وزير ارشاد و مدير رسانه هاي خارجي وزارت متبوعش محمد حسين خوشوقت را درآورد . وي به رويترز گفت : اين امر يك اقدام خلاف رسالت رسانه اي و در راستاي اهداف صهيونيست هاست . او همچنين اقدام مؤسسه نشنال جئو گرافيك را يك تخلف آشكار از اسناد سازمان ملل و اقدامي خصومت آميز عليه علائق ايران دانست و اعلام كرد خريد از نشنال جئو گرافيك و ورود خبرنگاران و محصولات اين شركت تا تصحيح اين مورد ممنوع است .

در ادامه ي اعتراض هاي دولتي عبداله رمضان زاده سخنگوي دولت اعلام كرد : " وزارت امور خارجه در تمامي محافل بطور ويژه مسأله جعل نام خليج فارس را دنبال مي كند . اقداماتي را كه دولت بايد انجام دهد از كانال فعاليت هاي وزارت خارجه در تمام زمينه ها و بصورت ويژه ادامه خواهد يافت و همه ي سازمان هاي ذيربط كشور نيز اقدامات لازم را در اين مورد انجام مي دهند . وي افزود : ايران نسبت به اين اقدام واكنش نشان مي دهد و ما بطور حتم اقدامات جبراني خواهيم داشت و در اين ميان كساني كه با واقعيت هاي تاريخي در گير شده اند ضرر مي كنند . اين اقدامات اگرچه ممكن است براي برخي تبليغات و منافع كوتاه مدتي را دنبال داشته باشد ، اما ما آن را در جهت همكاري هاي منطقه اي نديده و آن را اقدامي دوستانه ارزيابي نمي كنيم . رمضان زاده ابراز اميدواري كرد همه كشورها در مورد منافع مشترك منطقه حساسيت داشته باشند و به حساسيت هاي ملت ايران نيز توجه كنند .

در ادامه ي اقدامات دولتي وزارت امور خارجه اقدام به برگزاري نمايشگاهي از نقشه هاي قديمي منطقه كرده است . اين نمايشگاه به شما امكان مي دهد كه قدمت نام خليج فارس را بر روي نقشه هايي كه سن برخي از آنها به 1000 سال مي رسد ببينيد . اما قديمي ترين نقشه اي كه نام خليج فارس را بر خود دارد و حتي عكسي از آن در نمايشگاه به چشم نمي خورد مربوط به نقشي گلي است كه قدمت آن 600 سال قبل از ميلاد است و از يكي از پادشاهان بابل بدست آمده است . بهر حال ، نمايشگاه فوق روز يكشنبه 29 آذر در مركز اسناد خدمات پژوهشي وزارت خارجه توسط كمال خرازي افتتاح شد و شامل 86 نقشه در چند گروه نظير نقشه هاي عربي متعلق به اصطخري ، ابن حوقل ، جيهاني ، بلخي و ديگران است . نام بحر فارس در تمام اين نقشه ها خود نمايي مي كند . گروه ديگر كه از نامهاي لاتين و اروپائي خليج فارس استفاده كرده اند هم در اين نمايشگاه به چشم مي خورند . خرازي در لحظه ترك نمايشگاه گفت : نام خليج فارس از درياي جنوبي ايران حذف شدني نيست و يك واقعيت تاريخي با اقداماتي چون چاپ نشريه تغيير نخواهد كرد .

اما مجلس هفتم نيز پس از مدتي براي آنكه از قافله عقب نماند دست به واكنش زد . كميسيون فرهنگي مجلس در اعتراض به جعل نام خليج فارس از سوي مؤسسه نشنال جئوگرافيك بيانيه اي منتشر كرد .

فاطمه آليا در اين مورد گفته است : كميسيون فرهنگي اعتراض خود را اعلام خواهد داشت و از مراجع ذيربط از جمله وزارت امور خارجه و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نيز تقاضا دارد نسبت به اين گونه اقدامات واكنش سريع و قاطع از خود نشان دهند . آيا بايد جعل نام خليج فارس را تهاجم فرهنگي دشمن ناميد و ادعا كرد كه بايد آن را در رديف تهاجم نظامي قرار داد و همانگونه كه تماميت ارضي كشور با مخاطره مواجه مي شود ، بايد نسبت به آن واكنش سريع و قاطع نشان داد. وي ادامه داد : قطعاً موضع انفعالي ما ، دشمنان كشور را جسور تر مي كند تا تجاوز رسانه اي و تبليغاتي كه مقدمه عمليات امنيتي – نظامي است را به عمل آورند . همانگونه كه در دوران جنگ تحميلي نيز بندر خرمشهر را محمره ناميدند . وي گفت : نام خليج فارس تا ابد همين است و اقدام به جعل در يك اطلس يا در شوراي كشورهاي خليج فارس نمي تواند به تغيير آن منجر شود .

محمد رضا امي حسنخاني نماينده ي فردوس و طبس ، ديگر عضو مجلس هفتم بود كه از وزارت خارجه خواسته است تا برخورد جدي و قاطعي در سطح بين المللي براي جلوگيري از جعل نام خليج فارس انجام دهد . وي گفته است حقوقدانان بايد در سطح جهاني ، دولت را در طرح شكايت در مجامع قضايي ياري رسانند ، تا در آينده شاهد گستاخي بيشتر رسانه ها و نشريات خارجي در اين باره نباشيم . نماينده فردوس و طبس اين برنامه را در راستاي فشارهايي كه در طي چند ماه اخير به كشور وارد شده ، ارزيابي كرد و گفت : « مسلماً اين اقدام ، اتفاقي نبوده و با برنامه ريزي از پيش تعيين شده جهت افزايش فشار به موقعيت امنيتي سياسي ايران صورت گرفته و مي توان پشت پرده ي اين ماجرا دست كشورهاي بيگانه را ديد كه در پي نفع سياسي از وراي يك مسأله علمي – جغرافيايي هستند . »

محمد عباسپور نماينده ي اروميه نيز گفته است : « به اعتقاد من جرياني با انگيزه هاي سياسي بر ضد كشورمان به راه افتاده كه تلاش مي كند با ناديده گرفتن اسناد معتبر علمي و تاريخي ، نام خليج فارس را محو كند . عباسپور هدف آمريكا را ايجاد اين تنش را مشغول كردن كشورهاي حوزه خليج فارس به مباحث فرعي عنوان كرد و اين موضوع را جرياني جهت تداوم طرح خاورميانه بزرگ عنوان كرد . وي ادمه داد : از يازده سپتامبر به بعد ، مباحث كشتار جمعي ، حقوق بشر و در اين اواخر ادعاي دخالت ايران در امور كشورهاي عربي جدي تر عنوان شد و نام خليج عربي شيوه اي مناسب براي دخالت آمريكا در امور منطقه و نفوذ بيشتر در خليج فارس خواهد بود .

غير از سخنگوي دولت و وزير ارشاد و معاونت گردشگري و ميراث فرهنگي كه در كنار وزارت امور خارجه به اين امر اعتراض كرده بودند، سايت رياست جمهوري در اطلاعيه ي كوتاهي از قول رئيس جمهور از حساسيت مردم ايران نسبت به اين جعل نام تشكر كرده است .

اما هم زمان با اعتراض هاي ايرانيان خارج از كشور و علاوه بر رايزني هاي  NGO هاي مختلف ايراني با مقامات نشنال جئوگرافيك و اعتراض هاي كتبي و اينترنتي ، يك استاد ايراني تاريخ دنياي باستان كه عضو مؤسسه نشنال جئو گرافيك بود از سمت خود استعفا كرد . تورج دريايي كه در دانشگاه ايالتي كاليفرنيا تدريس مي كند با چاپ مجله ي « نامه ي ايران باستان » و راه اندازي پايگاه اينترنتي «ساسانيكا » به معرفي فرهنگ ايراني به جامعه ي جهاني پرداخته است . در متن استعفاي وي آمده است: « ساراكلارك عزيز ، اين نامه را يك استاد تاريخ دانشگاه فولتون ايالت كاليفرنيا به شما مي نويسد ، من از دو سال پيش تا كنون عضو مؤسسه نشنال جئو گرافيك بوده ام ، اما به دلايلي كه هم اكنون بر مي شمرم انصراف خود را از عضويت در اين سازمان اعلام مي دارم . لازم به ذكر است كه اين اقدام نه بر مبناي علايق شخصي و يا گرايشات ملي كه بيشتر در واكنش به تصميم غير حرفه اي اين سازمان ، در قرار دادن نام خليج عربي كنار خليج فارس صورت مي گيرد .»

از ديگر اقدامات ايرانيان بر عليه اين نامگذاري برگزاري مسابقات هنري و ورزشي با نام و يا موضوع خليج فارس است . شنيده مي شود قرار است تورنومنتي در تهران با حضور تيم هاي ملي فوتبال ايران ، ايتاليا ، برزيل و آرژانتين با نام خليج فارس و جايزه ي يك ميليون دلاري برگزار شود . يك دوره مسابقه ي ورزش هاي رزمي نيز با همين نام برگزار شده است و مسابقات نقاشي و جمله نويسي با موضوع خليج فارس در فرهنگسراهاي تهران متداول شده است .