|
|
شماره 180- بروزرسانی شنبه: 18/12/1386 بازگشت به صفحه اصلی |
|
پوتين و پسرك سر براه سيستم تزاري اردشیر زارعی قنواتی
انتخابات رياست جمهوري روسيه در روز يكشنبه 2 مارس در حالي انجام شد كه از همان ابتدا پيروز اين ميدان مشخص شده بود. البته اين پيروزمند نه به وابسته برنامه هاي مدون حزبي يا اقبال عمومي به شخصيت ذاتي خود، كه بيشتر با رانت كاست قدرت و حمايت" ولاديمير پوتين " رئيس جمهور كاريزماتيك فعلي اين كشور به چنين موقعيت برتري نايل آمده است. راي 70 درصدي مدويديف در واقع راي به يك دوره تاريخي در روسيه بود كه در مقايسه با گذشته بي هويتي و هرج و مرج دوران رياست جمهوري " بوريس يلتسين " كه بعد از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي حادث گرديد، قابل بررسي و تحليل است. اينكه بعضي از تحليلگران اين واقعيت را به دوران حاكميت سوسياليسم در شوروي نيز نسبت مي دهند به هيچ وجه مبتني بر واقعيت نيست چرا كه نسل ميان سال روسيه كه تجربه زندگي در سيستم شوروي را داشته اند هنوز هم بزرگترين پايگاه حزب كمونيست اين كشور مي باشند. به هر حال انتخاب مدويديف در اين انتخابات بيش از آنچه بازخورد انتخاب گزينه برتر در مقابل كمونيست ها تلقي شود مي بايست در چارچوب ادامه يك روند نسبتا موفق در خصوص تثبيت جايگاه و بازيابي هويت ملي در نظام يكجانبه ژئوپلتيك بين المللي مورد ارزيابي قرار گيرد. اما پاسخ به اين سوال كه چرا پوتين در انتخابات پارلماني به طور مشخص ازحزب روسيه واحد و هم اكنون نيز از" ديمتري مدويديف " يكي از كانديداي رياست جمهوري حمايت كرد در واقع كليد حل معماي سرزمين هاي اسلاو و سرد قطبي خواهد بود. ديروز حمايت پوتين از حزب روسيه واحد موجب راي 30/64 درصدي اين حزب گرديد و امروز نيز در آستانه انتخابات رياست جمهوري روسيه گفته مي شود مدويديف بيش از 70 درصد آراي راي دهندگان را كسب كرده است. چندان مهم نيست كه كانديداي موفق در اين دوره از رياست جمهوري چند درصد از آراي مردم را كسب نمود، تنها اجراي سناريوي پوتين بر طبق برنامه تنظيم شده با توجه به اكثريت مطلق پارلماني هواداران وي مي تواند مسير تحولات آينده را مشخص كند. بحث دمكراسي و نقض استانداردهاي دمكراتيك در زمينه برگزاري انتخابات رياست جمهوري روسيه كه اين روزها در صدر اخبار خبرگزاري هاي بين المللي و عمدتا غربي قرار دارد با آنچه تمايلات عمومي مردم اين كشور است تفاوت بنيادين دارد. آنچه داراي اهميت واقعي است و معمولا ناديده گرفته مي شود اين است كه اين رانت قدرت و نبود فضاي دمكراسي بيشترين آسيب را به موقعيت و شانس حزب كمونيست اين كشور زد نه آنگونه كه غرب در خصوص محروميت ليبرال ها و هواداران غربگراي نظام اقتصاد آزاد ادعا مي كند. در روسيه فعلي موضوع اثبات هويت ملي، تعيين جايگاه در عرصه ژئوپلتيك بين المللي و رقابت براي كسب حداكثر منافع ملي در چارچوب نظم آفريني هاي نوين مهمترين موضوعات در پيش روي افكار عمومي اين كشور است. روسيه از بستر يك دوران سقوط و بي هويتي كه موجب تنزل جايگاه در عرصه جهاني در زمان رياست جمهوري بوريس يلتسين دوباره سربلند كرده است و به همين دليل اين اقتدار گرائي از نوع تزاري براي آنان هنوز گيرائي خاص خود را دارد. از طرف ديگر غرب در روسيه فعلي تنها با دو " گزينه عيني " روبرو است كه يكي در همين گرايش ملي گرايانه خلاصه مي شود كه ريشه هاي خود را در بستر يك نظام سرمايه داري از نوع اليگارك هاي روسي آبياري كرده است و از طرف ديگر با بازگشت حزب كمونيست به قدرت مواجه مي باشد. دقيقا اين وضعيت عيني تعيين كننده بازي سياسي هرم قدرت در روسيه امروز خواهد بود و تناقضات و اصطكاك هاي كنوني بين كرملين با واشينگتن و بروكسل حتي در قالب بروز يك جنگ سرد جديد كه اين روزها نشانه هاي آن تا حدودي هويدا است در درجه دوم اهميت خواهد بود. اين پندار كه هواداران ليبراليسم از نوع غربي آن در قالب " كاسيانف " نخست وزير سابق يا "كاسپاروف " شطرنج باز سابق بتوانند در روسيه كنوني حرفي براي گفتن داشته باشند به واسطه عدم ارتباط اين گزينه ها با الزامات امروزين روسيه كاملا منتفي است. به همين دليل غرب به اجبار و به ميل مي بايست در آينده نيز با تيم پوتين و فرهنگ تهاجمي - هويتي در تمام زمينه هاي سياسي، اقتصادي، نظامي و اجتماعي اين كشور كار كند. چنانچه " جورج بوش " رئيس جمهور ايالات متحده در آخرين مصاحبه مطبوعاتي خويش در روز پنجشنبه 28 فوريه به صراحت از جانشين آينده خود خواست تا با تمام اختلافات بين واشينگتن – مسكو با رهبران اين كشور رابطه نزديك و شخصي خود را حفظ كنند. ديمتري مدويديف به عنوان رئيس جمهوري آينده روسيه با توجه به چگونگي شكل گيري قدرت وي به هيچ وجه نمي تواند به عنوان بازيگر اصلي در عرصه سياسي اين كشور خود را تثبيت كند. با توجه به موقعيت متصلب قدرت و قبضه آن در دستان گروه محدود هواداران پوتين و اينكه مدويديف خود به شخصه فاقد يك هويت ذاتي است خروج از اين كاست قدرت براي وي و ديگران حداقل در آينده نزديك غير قابل تصور است. " گنادي زيوگانف " رهبر حزب كمونيست و رقيب اصلي مدويديف در انتخابات روز يكشنبه رياست جمهوري به عنوان تنها رقيب جدي وي در انتخابات رياست جمهوري كه توانست به آراي 18 درصدي دست يابد در چنين وضعيتي قادر نبوده است گزينه پوتين را در اين رقابت به چالش جدي بگيرد. از قبل نيز كاملا مشخص بود كه آقايان " ژيرنوفسكي " ملي گراي افراطي و " بوگدانف " ليبرال فعلي به هيچ عنوان رقيب قابل اعتنائي چه به لحاظ تفاوت گزينه و چه به لحاظ قدرت كسب راي در رقابت با مدويديف نخواهند بود. پيشنهاد نخست وزيري ولاديمير پوتين توسط خود وي و بعدا آقاي مدوديف نشان مي دهد كه تزار جوان هرگز تحولات آينده را به اما و اگر واگذار نكرده است. در پشت صحنه پوتين همچنان به عنوان بازيگر اول در عرصه روسيه نقش آفريني مي كند و اصولا يكي از دلايلي كه وي از مدويديف حمايت كرد عدم قدرت ذاتي او در ساخت سياسي اين كشور و به خصوص دوري وي از نهادهاي امنيتي – نظامي روسيه كه همواره سكوي اصلي پرش و قدرت به حساب مي آيند، بوده است. مقايسه انتخابات روز يكشنبه رياست جمهوري در روسيه با جوامع غربي به طور اصولي يك اشتباه فاحش است چرا كه اولويت هاي سرزميني و ژئوپلتيكي اين دو كاملا با هم تفاوت دارد. تحولات داخلي روسيه به عنوان يك بازيگر بزرگ در عرصه بين المللي به طور مستقيم بر وضعيت جهاني تاثير خواهد گذاشت و در همين راستا ديگر بازيگران مي بايست با واقعيات عيني اين كشور بدون پيش داوري برخورد كنند. نتيجه اين انتخابات در اصول كلي سياست روسي تغيير قابل توجهي بر جاي نمي گذارد اما به عنوان يك مرحله جديد مي تواند حامل تهديد و فرصت هاي تازه اي در عرصه ملي، منطقه اي و بين المللي تلقي شود. از آنجا كه مدويديف يك تكنوكرات و عنصر اقتصادي است حضور وي در مسند رياست جمهوري روسيه مي تواند تا حدودي حساسيت هاي اقتصادي كشور را در مقايسه با مسائل امنيتي – نظامي برجسته تر كرده و يك دوره بلاتكليفي و برآورد سود – زيان را در برخوردهاي غرب با مسكو به همراه داشته باشد. به نظر مي رسد پوتين با حمايت از مدويديف هم موقعيت خود را بيمه كرده و هم اينكه در چارچوب سياست هاي استراتژيك دوران رياست جمهوري خود حساسيت هاي منفي غرب در برخورد با گزينه هاي افراطي تر را تا حدود زيادي كاهش داده است. 16/12/86
|
|
فرهنگ توسعه - 1386 - لطفا مقالهها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید |
