|
|
شماره 198- بروزرسانی سه شنبه 17/2/1387 بازگشت به صفحه اصلی |
|
کار گروهی در ترجمه شدنی ست
ع.چلیاوی
در شماره 101 « فرهنگ توسعه» مطلبی به نام «آماتوریسم در ترجمه » از من منتشر شد که به منظور نشان دادن نارسائی کارهای فردی و ضرورت کار گروهی در ترجمه ی آثار مرجع ، قسمت هائی از کتاب های «دست نوشته های اقتصادی و فلسفی 1844» (حسن مرتضوی)، «صورت بندیهای اقتصادی پیشا سرمایه داری» (خسروپارسا) و گروندریسه (باقر پرهام – احمد تدین) در آن بررسی شده بود. در آن جا از جمله گفته شد: « آثار کارل مارکس از جمله آثاری ست که ضرورت ترجمه ی آن وجود دارد، و همین ضرورت موجب شده است که تلاش هائی در این زمینه انجام شود. ترجمهی آثار کارل مارکس به ویژه آثار وی در اقتصاد سیاسی که هم از لحاظ چند بعُدی بودن مفاهیم؛ یعنی همراهی وهمزمانی علوم مختلف، و مشروط بودن ِفهم کامل آنها به این همزمانی، و هم از لحاظ شیوهی بیان دیالکتیکی این آثار که استفاده از تمام ظرفیتهای زبان مقصد را برای پرورش و بازگوئی ظرافتهای نظری اش اجتناب ناپذیر می کند، احتمال استنتاج ناقص و حتی غلط مفاهیم را برای هر مترجم منفردی بالا می برد. حتی نگاهی خیلی سریع به ترجمهی این آثار به فارسی بلافاصله صحت این ارزیابی را تأیید می کند. اولین نتیجهی بد این قبیل ترجمهها پدیداری ِتعبیرهای نادرست، مخصوصا ًبرای دانش پژوهانیست که تازه به مطالعهی این آثار روی آورده اند. آنهائی که در گذشته خود طعم تلخ این بد فهمی ها را چشیده اند بخوبی می دانند که چه میزان نیرو و انرژی برای جبران خسارت های ناشی از این بد فهمی باید مصرف شود.و تازه این کمترین تاوان ممکن است. دومین نتیجهی بد، بروز وازدگی ناشی ازهیبت بغرنج ترجمهی فارسی این متون مهم است که به رغم پیچیده بودن مفاهیم از بدو تدوین تا کنون در حوزه علوم انسانی قاطع ترین و پهناورترین دامنه ی تأثیر را برهمه متفکرین و پیشروان اندیشه و عمل در سراسر جهان داشته؛ که نشان می دهد مارکس بیش از هر متفکر دیگری موفق به عمومی کردن اندیشه های ناب نظری شده است. متآسفم که بگویم نبود بعضی از این ترجمهها بهتر از بود آنهاست، و متأسفم که بگویم بخش زیادی از زحمات بعضی از این مترجمین محترم منتهی به خلق ِآثاری غیر قابل اعتماد شده است .مسلم است که هیچ ترجمه ای از آثار مرجع بدون ویراستاری معتبر و همکاری گروهی ِافراد مطلع سرنوشت بهتری نخواهد داشت». در آن هنگام بعضی از دوستان، که خود نیز دستی در کار ترجمه داشتند، می گفتند تو آرزوی خوبی داری اما با توجه به شرائط، همکاری گروهی در ایران عملی نیست؛ و من شاهدی برای اثبات مدعای خود نداشتم. اما خوشبختانه اینک با منتشر شدن ترجمه جلد 1 سرمایه(حسن مرتضوی)، از این تنگدستی میرهم.. هنوز ترجمه مزبور را نخوانده ام، اما برای کسی چون من کافی ست که با خواندن مقدمهی صادقانهی مترجم که ما را از همکاری افراد مطلع، حتی تا مرز ترجمهی کامل یک بخش، آگاه می کند، به شوق بیایم و ضمن آرزوی تداوم کار پر فروغ این دوستان ِکوشنده، به ویژه حسن مرتضوی، امیدوار باشم که این آغاز ِ اصولی برای استاندارد کردن ترجمه درآثار مرجع، از طریق کار گروهی، موجبی برای تشویق و هدایت سایر مترجمین زحمتکش باشد.
آماتوریزم در ترجمه از آرشیو 101 فرهنگ توسعه |
|
فرهنگ توسعه - 1387 - لطفا مقالهها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید |
