شماره 203- بروزرسانی  شنبه 4/3/1387                             بازگشت به صفحه اصلی

رد پاي تولد فاشيسم مدرن در اروپا

اردشير زارعي قنواتي 

 اظهارات " ولفگانگ شويبله " وزير كشور آلمان در روز 15 مه در ارائه گزارش سالانه اداره حفظ قانون اساسي مبني بر اينكه احزاب چپ و اسلامي در اين كشور تهديدي براي امنيت و نظم اجتماعي مي باشند، بايد با اهميت تلقي شود. وي اين سخنان را در يك كنفرانس خبري اعلام كرده است و ظاهرا توجيه وزير كشور براي زير نظر قرار دادن اين گروه از احزاب، از يك طرف پلاتفرم حزب چپ آلمان براي دگرگوني هاي اجتماعي و از سوي ديگر تمايلات مذهبي – سياسي احزاب اسلامي بوده است.

 شايد اين موضوع در مورد احزاب اسلامي بواسطه دخالت بعضي از آنان در تمايلات و اعمال تروريستي تحت تاثير نوع نگرش افراطي از اسلام كه معمولا در چارچوب حمايت از سازمان هاي القاعده اي انجام مي گيرد، قابل درك باشد. ولي اينكه حزب چپ نوين با تمايلات دگرگوني هاي بنيادين از طريق اعمال مسالمت آميز و مبارزات پارلماني در دنياي مدرن امروز را نيز در ليست سياه دولتي قرار داد، بيشتر به طنزهاي " آنتوان چخوف " يا تفكرات سنتي كمونيسم ستيزي سناتور سابق آمريكا " مك كارتي " شبيه است كه هنوز در لايه هائي از ذهن جناح راست ليبرال در جهان غرب باقي مانده است. اين سخنان در خصوص برخورد با چپ، هر چند كه به نظر مي رسد بار امنيتي و حمايت از هنجارمندي جامعه مستقر را دارا مي باشد اما به هيچ وجه در آموزه هاي كلاسيك ليبرال همان گونه كه ادعا مي شود پذيرفتني نيست. حداقل از شروع قرن بيستم و به خصوص پس از جنگ جهاني اول و استقرار اتحاد جماهير شوروي يكي از ايرادات بزرگ دنياي غرب نسبت به سيستم تك حزبي مسكو اين بوده است كه در غرب براي تمام ذائقه هاي دگرگوني طلب، به شرط مبارزات مسالمت آميز آزادي وجود دارد. اين گزارش سالانه در خصوص اقدامات دولت در مورد امنيت اجتماعي در آلمان هر چند كه طبق عرف و رويه معمول اين سال ها در اروپا براي خطرناك توصيف كردن احزاب اسلامي و ظهور جنبش هاي افراطي تروريستي يك واقعيت انكارناپذير است كه خود را در حوادث تروريستي يازدهم سپتامبر نيويورك، يازدهم مارس متروي لندن، انفجار هاي پر تلفات مادريد در اسپانيا و ترور كارگردان منتقد اسلام در هلند نشان داده است، يك رويكرد امنيتي در همه كشورهاي غربي بوده است. آنچه كه تعجب بسياري از كارشناسان، سياستمداران، روشنفكران، نمايندگان پارلمان و احزاب سياسي را نسبت به اظهارات شويبله برانگيخته است تاكيد وي بر تحت نظر داشتن حزب چپ آلمان توسط نيروهاي اطلاعاتي و امنيتي بوده است. چنانچه خود وزير كشور نيز در گزارش مطرح شده گفته است كه اين حزب از وحدت بين حزب كمونيست آلمان شرقي سابق و سوسيال – دمكرات هاي ناراضي غرب آلمان تشكيل گرديده و هم اكنون در پارلمان كشور برخوردار از يك فراكسيون قدرتمند در قالب اپوزيسيون مي باشد. احزاب كمونيست در تمام اروپا به غير از بريتانيا به عنوان احزاب قانوني عمل مي كنند و راديكال هاي سوسيال – دمكرات نيز هميشه يك پله از كمونيست ها نسبت به جامعه ليبرال معتدل تر تلقي شده اند. حال جاي اين سوال وجود دارد كه چگونه تلفيق كمونيست هاي آلماني و لايه ناراضي سوسيال – دمكرات اين كشور امروز تا به اين اندازه خطرناك تلقي شده كه وزير كشور آن را هم پاي تروريسم و دشمن مردم معرفي مي كند.

نكته با اهميت در اين بين بيش از اظهارات ولفگانگ شويبله، سير رويدادهاي يك دهه اخير است كه نشانه هائي از ظهور يك فاشيسم تعديل شده در درون احزاب راست اروپائي را نشان مي دهد. نبايد فراموش كرد كه پيروزي " نيكلاي ساركوزي " رئيس جمهور كنوني فرانسه در رقابت با خانم " سيگولن رويال " كانديداي حزب سوسياليست اين كشور تنها با حمايت قاطع حزب راست افراطي به رهبري " ژان ماري لوپن " با وزن 11 درصدي آراي آنان انچام گرفت. همچنين در هفته هاي اخير مبارزات انتخاباتي ايتاليا شاهد ائتلاف آشكار راست هاي هوادار " سيلويو برلوسكوني " نخست وزير اين كشور با فاشيست هاي به رهبري نوه " موسوليني " ديكتاتور پيشين و همچنين افراطيون عضو حزب اتحاديه شمال آقاي " بوسي " بود كه در آن آقاي پول و رسانه اين كشور توانست جناح چپ ميانه به رهبري " والتر والتروني " را شكست دهد. اين وقايع كه پس از فروپاشي جهان دو قطبي غرب و شرق اتفاق مي افتد هرگز يك اتفاق ساده نمي تواند به حساب آيد با توجه به اينكه هم اكنون نشانه هاي بزرگترين ركود – تورم در بعد از جنگ جهاني دوم در نظام ليبرال غرب بروز يافته است. آنان كه وقايع تاريخي را از منظر تحولات اجتماعي در قالب دگرگوني هاي سياسي، اقتصادي، فرهنگي و حتي امنيتي دنبال مي كنند و سير زايش فاشيسم هيتلري را در بطن نظام سرمايه داري در دهه 30 ميلادي شاهد بوده اند، اظهارات وزير كشور را زنگ خطري براي دمكراسي موجود تلقي خواهند كرد. اعتراض نمايندگان چپ، سبز، سوسيال – دمكرات و حتي ليبرال پارلمان آلمان نسبت به اين گزارش نشان مي دهد كه جامعه سياسي و اجتماعي آلمان با بهت و حيرت با چنين رويكرد امنيتي توسط دولت ائتلافي " آنگلا مركل " برخورد كرده است.

طرح اين مباحث از سوي شويبله تنها به آلمان محدود نخواهد شد و در آينده نزديك جهان شاهد رويكرد تاييدي و انتقادي نسبت به چنين موضوع مهمي خواهد بود كه شكاف اجتماعي – سياسي بين چپ و راست را عميق تر مي كند. هر چند كه زير ساخت هاي دمكراتيك جوامع اروپائي بسيار بعيد است كه بار ديگر به دام افراط گرائي راست به خصوص در حوزه امنيتي بيافتد ولي حتي طرح كنوني اين مسئله توسط يك مقام مهم سياسي در اروپا زنگ خطر را براي دمكراسي آسيب ديده از طرح هاي غيرقانوني امنيتي پس از يازدهم سپتامبر به صدا در آورده است.        

  28/2/86  

فرهنگ توسعه - 1387 - لطفا مقاله‌ها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید