|
|
شماره215- بروزرسانی جمعه 7/4/1387 بازگشت به صفحه اصلی |
|
پيام مثبت اتحاديه اروپا به جزيره
اردشير زارعي قنواتي
تصميم اتحاديه اروپائي در خصوص لغو تحريم هاي كوبا كه از سال 2003 برقرار و در سال 2005 تعليق شده بود هر چند گفته مي شود اهميت سمبليكي دارد ولي به لحاظ رفتارشناسي سياسي و رويكرد اين اتحاديه نسبت به تحولات كنوني در جزيره كوبا مي تواند با اهميت تلقي شود. در پايان روز اول اجلاس اتحاديه اروپا در بروكسل " بنيتا فررو- والدنر " كميسير روابط خارجي اتحاديه گفت " تحريم هاي كوبا برداشته مي شود ". اصولا تحريم هاي اروپائي در مورد كوبا به عكس تحريم هاي همه جانبه آمريكا بر عليه اين كشور بيشتر جنبه سياسي و فرهنگي داشته است و به همين دليل لابيست هاي مخالف و موافق آن در اين حيطه ايفاي نقش مي كنند كه برخلاف لابيست هاي اقتصادي و نظامي از سطح شعور و تعامل بيشتري براي مصالحه برخوردار مي باشند. همچنين در اروپا با توجه به درهم تنيدگي فرهنگ اسپانيولي با كوبا و بسياري از كشورهاي آمريكاي لاتين و رهبري مادريد توسط جناح سوسيال – دمكرات فشار دولتمردان اين كشور و به خصوص " زاپاترو " رئيس جمهور آن در مورد تصميم تازه اتحاديه اروپائي بسيار موثر بوده است. در طي دو سال اخير بعد از بيماري " فيدل كاسترو " رهبر اين كشور سوسياليستي و كناره گيري وي به نفع " رائول كاسترو " برادر خود و نفر دوم حزب كمونيست و كشور، بافت سياسي مستقر در هاوانا بدون اينكه از اصول و مانيفست خود عدول كند مسير تازه و تعامل برانگيزتري با محيط دروني و بيروني از خود بروز داده است. اصلاحات انجام شده يا وعده داده شده هر چند كه بسيار محدود و در چارچوب سياست هاي حزب حاكم انجام گرديده است ولي در جاي خود توانسته است نظر مثبت جامعه جهاني را جلب كند. هميشه اين مهم نيست كه حتما اقداماتي ساختارشكن يا فراتر از ظرفيت ساخت سياسي – اجتماعي حاكم انجام شود، بلكه در وهله اول تغيير اگر چه كوچك و به لحاظ كمي ناچيز، مي تواند الگوئي براي روند و مسير تازه تلقي شود. در گذشته نيز اين تجربه در مورد چين كمونيست انجام شده و با ديپلماسي پينگ پونگ توسط " ريچارد نيكسون " روابط با اين كشور بدون اينكه اخلالي در نظام جهاني بوجود آورد، موجب بهبود روابط دوجانبه و بين المللي شده و حتي در درون بافت ملي چين نيز تغييراتي را ايجاد كرده است. وقتي گفته مي شود جنگ سرد پايان گرفته است بنابراين لازم است كه به محيط ژئوپلتيكي خارج از قواعد ايدئولوژيك نگاه شود و چينش و عكس العمل نسبت به جايگاه كشورها و ساختارهاي متفاوت، به صورت نويني انجام پذيرد. تصميم اتحاديه اروپائي براي لغو تحريم هاي كوبا از اين منظر نيز مهم خواهد بود كه انزواي كنوني كوبا را در شرايطي كه ايالات متحده هم چنان آن را پيگيري مي كند، مي تواند نقض كند. به همين دليل قبل از اين تصميم در اجلاس سران اتحاديه در بروكسل، وزارت امور خارجه آمريكا اظهار اميدواري كرده بود كه اين اتحاديه اقدامي براي لغو تحريم ها به جهت عدم صورت پذيرفتن " هيچ نوع تحول بنيادين " در نظام كمونيستي كوبا، انجام ندهد. هر چند كه كوبا به هر حال در حوزه و محيط ژئوپلتيكي آمريكا قرار دارد و ارتباطات اروپائي با اين كشور بسيار محدود و كم تاثير مي باشد ولي از آنجا كه اين تصميم نقض كننده انزواي كنوني اين كشور است، براي رهبران واشينگتن داراي اهميت تلقي مي شود. هم اكنون در بسياري از مناطق آمريكاي لاتين، مركزي و جنوبي به عكس تمايل آمريكا رهبران چپ گرا بر مسند قدرت قرار گرفته اند. چنانچه در ونزوئلا، اكوادور، بوليوي رهبران جنبش چپ بوليواري و در برزيل، آرژانتين و شيلي سوسيال – دمكرات ها قدرت را در دست گرفته اند كه با كوبا روابط خوب و يا نسبتا خوب برقرار كرده اند. با توجه به پيوندهاي در هم تنيده سيستم مالي، تجاري، سياسي، فرهنگي و اجتماعي در عرصه بين المللي، تصميم جديد اتحاديه اروپا مبني بر لغو تحريم هاي كوبا مي تواند راهگشا و مشوق ديگران براي ايجاد روابط حسنه و دوستانه با جزيره باشد. مطمئنا اين موضوع براي رهبري جديد كوبا نيز يك موفقيت غير قابل انكار است كه مي تواند تاثيرات دوجانبه اي را در ساختار سياسي – اجتماعي كوبا بر جاي بگذارد. از يك طرف موجب تقويت و تثبيت موقعيت رائول كاسترو براي احاطه بر امور كشور خواهد شد و فشارهاي موجود از سوي واشينگتن را كاهش مي دهد. از طرف ديگر تصميم اتحاديه براي دمكراسي كوبا نيز تاثيرات مثبت خود را خواهد داشت چرا كه ورود به چرخه روابط گسترده تر از جانب رژيم هاي سياسي، به ناچار تعهدات بيشتري را نسبت به جامعه جهاني ايجاد مي كند. موضوع حقوق بشر و نقض آن توسط نظام حاكم بر كوبا همواره بهانه آمريكا و غرب براي اعمال فشار بر اين كشور بوده و از آن سو نيز اين فشارها دليل بسياري از سخت گيري ها در اين جزيره بوده است. چنانچه جانبدارانه به هيچ كدام از اين دو رويكرد نگاه نشود، در يك محيط مناسب و نرمال كه نه حامل تهديد و انزوا باشد و نه موجب باج دهي غير ضرور، مي تواند بهترين آزمون براي سنجش تعهد هر كدام از اين دو گزينه براي اثبات ادعاها تلقي شود. تاكنون اين رويه در خصوص كوبا مورد استفاده قرار نگرفته است و به عكس تحريم، تهديد، حمله، اقدامات خارج از شمارش براي ترور رهبر جزيره، رويكرد همسايه قدرتمند شمالي بوده است. حتي اينكه ربط دادن لغو تحريم توسط اروپا به وضعيت حقوق بشر در كوبا كه به شدت مورد انتقاد فيدل كاسترو قرار گرفته است، در تحليل نهائي مي بايست در چارچوب روندهاي مثبت و بازگشت به تعامل منطقي به حساب آيد. دستاوردهاي كوبا در زمينه بهداشت اجتماعي، آموزش، بيمه هاي تامين اجتماعي و كاهش هر چه بيشتر شكاف هاي طبقاتي خود بهترين معيار براي سنجش حقوق بشر و دمكراسي توده اي خواهد بود. هر چند كه اين جزيره نيز به عنوان يك دولت مشكلات و كمبودهاي خاص خود را داشته و به هيچ عنوان " مدينه فاضله " تلقي نمي شود. فارغ از ديگر مسائل مطرح شده تصميم كنوني اتحاديه اروپا مي تواند زمينه لازم را براي بسترسازي جهت شكل گيري اين موقعيت نوين مهيا كند و به همين دليل گام مهمي در راستاي تنش زدائي به حساب مي آيد.
1/4/87
|
|
فرهنگ توسعه - 1387 - لطفا مقالهها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید |
