|
|
شماره 217 - بروزرسانی پنجشنبه 13/4/1387 بازگشت به صفحه اصلی |
|
اعتبار مخدوش شده ي حقوق بين الملل اردشير زارعي قنواتي روز يكشنبه 29 ژوئن، تاريخ در يك واژگونگي كمتر از يكساله و سيكل معيوب، در مسير تثبيت چالش و منازعات خارج از نظام حقوق بين المللي، بار ديگر تجارب تلخ خود را به رخ بازيگران، داوران و تماشاچيان كشيد. اين واژگونگي تاريخي اين بار نه در خاورميانه سرشار از منازعه و بي ثباتي كه در قلب اروپاي متمدن و با ثبات انجام گرفت تا بار ديگر اين منطق قوي را اثبات كند كه عبور از خطوط قرمز و هنجارهاي حقوق بين المللي، هيچ مرز جغرافيائي، نژادي و مذهبي را مصونيت نمي بخشد. بحث استقلال كوزوو از يكسال پيش كه وارد حيطه اجرائي و نهادسازي براي هويت بخشيدن به اين جدائي از سرزمين صربستان شد، همواره عرصه چالش و منازعه بين موافقين و مخالفين بوده است. از يك طرف موافقين استقلال بر مبناي حق تعيين سرنوشت، حقوق بشر، خشونت هاي نژادي – مذهبي در دهه نود ميلادي و به طور كلي خواست اكثريت جمعيتي محيط مورد بحث راي به مشروعيت اين گزينه داده اند. از طرف ديگر مخالفين استقلال كوزوو كه عمدتا صربستان، روسيه و بيشتر دولت – ملت هاي چند قوميتي و برخوردار از تكثر مذهبي بوده اند به جهت عدم انطباق اين موضوع با معاهدات پذيرفته شده حقوق بين الملل، قطعنامه هاي شوراي امنيت در خصوص جنگ هاي بالكان و نهادينه شدن اين رويه در ديگر مناطق جهان، اين گزينه را حامل خطر و بي ثباتي در عرصه بين المللي تعريف كرده اند. در موقعيت اولي تاكنون حدود 43 كشور استقلال كوزوو را به رسميت شناخته اند و در دومي مخالفت يا سكوت اكثريت همراه با سر باز كردن زخم هاي نهفته در تاريخ بشري نغمه دل آزاري را كوك كرده اند. روز يكشنبه 29 ژوئن صرب هاي ساكن در كوزوو با بي اعتنائي نسبت به دولت " هاشم تاجي " و اتحاديه اروپائي پارلمان 45 عضوي خود در شهر دوپارچه " ميتروويكا " كه فعلا به دژ صرب هاي كوزوو تبديل شده است، را افتتاح كردند. حمايت يكپارچه صرب هاي ساكن در سرزمين اصلي از هر دو جناح حاكم و اپوزيسيون از اين اقدام از جمله حضور " اسلوبودان سمردزيچ " وزير امور كوزوو در دولت هوادار غرب صربستان، نشاندهنده اقبال عمومي و دهن كجي آشكار نسبت به حاميان استقلال كوزوو مي بايست تلقي شود. آغاز به كار پارلمان صرب هاي كوزوو هر چند كه نمي تواند آلباني تباران كوزوو را به سوي بازگشت به موقعيت قبلي وادار نمايد اما مشروعيت حقوقي اين استقلال را مخدوش مي كند. بدون شك در آينده به موازات اين اقدام مي توان انتظار داشت كه جامعه صرب كوزوو در راستاي نهادسازي خودخواسته مبادرت به تشكيل دولت در منطقه تحت نفوذ خود نيز نموده و يك دوگانگي قانوني را در وضعيت اجرائي كوزوو ايجاد كنند. آنان اين امكان را دارند كه مسائل و مراودات خود را با سرزمين اصلي و دولت بلگراد گسترش داده و دولت اكثريت آلباني تبار كوزوو را به رسميت نشناسند. اين وضعيت تا حدودي شبيه به موقعيت كنوني آبخازيا و اوستياي جنوبي در گرجستان خواهد بود كه با دور زدن تفليس روابط دوجانبه و بين دولي با مسكو را دنبال مي كنند. مسير حركت صرب هاي كوزوو دقيقا منطبق بر حركت آلباني تباران كوزوو در تقابل با صربستان بوده است و به لحاظ حقوقي و منشورهاي بين المللي هيچ گونه تفاوت و تناقض ذاتي در اين خصوص وجود ندارد. مشروعيت خواست اكثريت در واحد جزء نسبت به واحد كل كه در ابتدا توسط اكثريت آلباني تبار براي توجيه استقلال كوزوو مورد استفاده قرار گرفته است هم اكنون در يك محيط كاملا مشابه توسط اكثريت صرب تباران كوزوو در منطقه مورد ادعا دنبال شده است. ناديده گرفتن شرايط جديد در متروويكا توسط دولت كوزوو يا اتحاديه اروپائي هر چند كه مي تواند به لحاظ تعريف " قدرت " در نظام بين الملل، عملي قابل پيش بيني باشد اما به هيچ عنواني پاسخ شايسته و مشروعي در چارچوب نظام حقوق بين المللي نخواهد بود. مخدوش شدن نظام حقوقي بين المللي قاعدتا به منطقه كوزوو نيز محدود نمي ماند چنانچه در روز جمعه 27 ژوئن پارلمان محلي باسك در اسپانيا راي به برگزاري همه پرسي براي استقلال اين منطقه از كشور داد. قبل از آن نيز چهار دور همه پرسي براي استقلال و خودمختاري در استان هاي ثروتمند " تاريخا، سانتاكروز، بني و پاندو " در كشور بوليوي انجام گرفته بود كه مي تواند جرقه اي براي تجزيه طلبي در آمريكاي لاتين تلقي شود. مسير استقلال طلبي اقليت هاي اكثريت شده در مناطق جزء نسبت به كل، روندي است كه در آينده مي تواند تمام مرزهاي جغرافيائي به خصوص در كشورهاي در حال توسعه را در نورديده و آتش زير خاكستر منازعات نوين بين المللي به حساب آيد.
10/4/87
|
|
فرهنگ توسعه - 1387 - لطفا مقالهها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید |