|
|
شماره 221 - بروزرسانی سه شنبه 25/4/1387 بازگشت به صفحه اصلی |
|
گفتگو با استاد "بیطرف"
ب. الف. بزرگمهر
این گفتگو به چندین سال پیش از این باز میگردد؛ اما موضوع آن برایم همچنان تازگی دارد.
با آقاى پرفسور ایكس در طرحى پژوهشى به نام «تفكیك اجتماعى در مقیاس كوچك»۱ در دانشكده علوم اجتماعى دانشگاه آمستردام همكاری میكنم. آقاى پروفسور پس از حدود بیست سال كار در دانشگاه، به عنوان استادى جاافتاده برای خود اسم و رسمى دارد و به اصطلاح پایش قرص شده است.
درباره طرح باهم گفتگو داریم. طرح مزبور به بررسی و پژوهش این مساله میپردازد كه آیا در شهرهای بزرگ هلند مانند آمستردام و رتردام نیز مانند شهرهای بزرگ آمریكا مثلا" نیویورك با موضوع تفكیك گروههای اجتماعی، نژادی و قومی سروكار داریم یانه.
بحث من و آقای پروفسور بر سر گزارشی است كه تهیه نموده است. گزارش وی به جز مشتی آمار و ارقام، روشنگر چیز دیگری نیست؛ هیچگونه نتیجه گیری یا رهنمودی دربرندارد و تنها به جنبه فن آوری پدیده پرداخته است. گزارش، توضیح آماری مسالهای را به نمایش میگذارد كه هرجهانگردی با زیرپا گذاشتن شهری مانند آمستردام، خیلی زود به آن پی میبرد. به وی، همین نكته را یادآور میشوم و میگویم آمار و ارقام ابزاری هستند كه به یاری آنها میتوان با ریشهیابی موضوع مورد پژوهش و یافتن رابطههای تازه، نتیجه گیریهایی کرد و رهنمودهایی ارائه داد. تنها توضیح پدیده كه مسالهای را حل نمیكند و به آن نمیتوان نام طرح پژوهشی نهاد.
آقای پروفسور كه به روشنی از كشیده شدن بحث به مسایل سیاسی ـ اجتماعی پرهیز دارد و به قول معروف: «آسته برو، آسته بیا، كه گربه شاخت نزنه» راهنمای زندگیش بوده است، در پاسخم با لحنی استاد مابانه میگوید:
«وظیفه ما دخالت در امور سیاسی نیست (بنظرم عمدا" امور اجتماعی را از قلم میاندازد)... ما به عنوان پژوهشگر بیطرف هستیم. ... وظیفه ما اندازه گیری است ... ما تنها به متر كردن بسنده میكنیم».
فراموش كرده ام چه پاسخی به وی داده ام و این موضوع چندان مهم هم نیست؛ اما، همیشه باخود می اندیشم: آیا در عرصه اجتماعی، آنهم در جامعهای كه از طبقات با منافع آشتی ناپذیر تشكیل شده میتوان از بیطرفی سخن راند؟ و آن "بیطرفی" بسود چه طبقه و یا طبقات اجتماعی است؟
آیا وظیفه پژوهشگر صرفا" اندازه گیری و متر كردن است؟ متركردن به چه منظوری؟ به این منظور كه تنها آنرا اندازه گیری كرده باشیم؟ خوب ، این به درد چه كسی میخورد ؟!
۱۲/۷/۲۰۰۸
1-segregatie op microniveau
|
|
فرهنگ توسعه - 1387 - لطفا مقالهها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید |
