|
|
شماره 222 - بروزرسانی یکشنبه 30/4/1387 بازگشت به صفحه اصلی |
|
وقتي سياستمداران به خواستگاري مي روند اردشير زارعي قنواتي
به تدريج جمع ياران مي رسند، دشمنان قديم اين بار براي آشتي يا حداقل كاهش دلخوري ها براي شركت در كنفرانس مديترانه اي " نيكولاي ساركوزي " در فرانسه، اسب سفر زين كرده اند. از روز جمعه 11 ژوئيه رهبران سواحل مديترانه از اروپاي استرليزه و ثروتمند تا آفريقاي فقير و آسياي پر تنش راه پاريس در پيش گرفته اند تا شايد خرده حساب هاي مابين خود را تسويه كرده و اگر بتوانند ماه عسل روابط تازه را آغاز كنند. اين سخن " بشار اسد " يكي از مهمانان ويژه اين كنفرانس كه در جواب خبرنگاري گفته است " روابط بين كشورها بر اساس منافع ملي آنان تعريف مي شود و هرگونه همسوئي هرگز به مفهوم اشتراك نظر در تمامي زمينه ها و هميشگي نخواهد بود " نقل تمامي محافل سياسي است. اين چشم پزشك عرب كه به يكباره از دنياي پزشكي به ميراث پدر در جهان پرآشوب سياست چنگ انداخته است، به نظر مي رسد كه خود نيز از موهبت چشمان تيزبيني براي ديدن روزنه هاي هرچند كوچك برخوردار مي باشد، چيزي كه متاسفانه بسياري از همتايان و هم پيمانان وي از اين موهبت برخوردار نمي باشند. اين مهماني هر چند كه دست پخت رئيس جمهور فرانسه است اما نقش اول آن را بشار اسد، " ايهود اولمرت " و " ميشل سليمان " به عهده دارند. بعضي وقت ها مكاني در زماني خاص مي تواند در تاريخ ماندگار شود، همچنان كه در جنگ " واترلوي انگليسي " در مذاكره " پيمان يالتا " در محاكمات بين المللي " دادگاه نورنبرگ " در كشتار جمعي " بمباران هسته اي هيروشيما " در آشتي كنان ژئوپلتيكي " ديپلماسي پينك پنگ " اين تجارب عيني به ثبت رسيده است. در تمامي اين موارد يا اجبار تمكين به شكست، تصميم پيروزمندان براي ترسيم نقشه جديد جهان، الزام تاوان جنايات جنگي، سقوط اخلاقي قدرت هاي برتر براي به رخ كشيدن قدرت هژمونيك خود و همچنين ضرورت پذيرش يك واقعيت و استفاده از آن براي تضعيف رقب اصلي، مسيري براي تصميم گيري هاي بزرگ و خارج از نرم معمول روز بوده است. پاريس در اين هفته هر چند كه به احتمال زياد نمي تواند در اين حد از مشابهت سازي قرار بگيرد ولي به نظر مي رسد بتواند تلنگر و شروعي براي خروج از بن بست در بسياري از زمينه ها و آغازي براي پايان بعضي از منارعات باشد. از يك طرف نيكلاي ساركوزي كه از فرداي پيروزي در انتخابات رياست جمهوري فرانسه و خانه نشين كردن " سيگولن رويال " رقيب سوسياليست خود، از افت و كاهش شديد موقعيت خود در فرانسه رنج مي برد، در آستانه به عهده گرفتن مسئوليت 6 ماهه رهبري اتحاديه اروپائي قصد دارد كه جهان را با " سورپرايز " مواجهه كند. از طرف ديگر مهمانان خوانده شده به اين نشست مي توانند " حاشيه " هائي را رقم بزنند كه از " متن" نيز با اهميت تر تلقي شود. جدا از مباحث متنوعي كه در اين نشست مديترانه اي مي تواند مطرح باشد و از روابط مجموعه كشورهاي ساحلي تا مناسبات دوجانبه بين كشورهاي همسايه را شامل شود، دو موضوع از اهميت بيشتري برخوردار خواهد بود. در وهله اول چندين دهه تنش بين سوريه و اسرائيل بعد از جنگ 6 روزه اعراب و اسرائيل در سال 1967 ميلادي كه براي سوريه از دست دادن بلندي هاي جولان را به ارمغان آورد و براي اسرائيل انزواي منطقه اي را، در راس خبر رسانه هاي ديداري، شنيداري و نوشتاري در طي اين كنفرانس قرار خواهد داشت. از هم اكنون با پالس هاي مثبتي كه رهبران دمشق و تل آويو براي رسيدن به صلح و ديدار رهبران دو كشور در اين نشست ارسال كرده اند، انتظار گشايشي هر چند حداقلي براي شروع يك روند صلح به يك موضوع عيني و واقعي تبديل شده است. البته ساركوزي حق ندارد كه دستاوردهاي احتمالي در خصوص اين مسئله را به نفع خود مصادره به مطلوب كند زيرا كه از طنز روزگار از ماه ها قبل رهبران اسلامگراي تركيه واسطه و ميانجي بين صهيونيست هاي اسرائيلي و سكولارهاي سوري بوده اند و هرگونه پيشرفتي در اين خصوص را بايد در وهله اول سهم اسلامگرايان ترك تحت فشار سكولارها و كماليست هاي درون كشور خود دانست. موضوع دومي كه باز هم سوريه در متن ان قرار دارد رسيدگي به روابط بين دمشق و بيروت مي باشد كه در آستانه كنفرانس مديترانه اي پاريس با خبر توافق گروه هاي معارض لبناني براي تشكيل دولت وحدت ملي، راه را براي ماچ و بوسه هاي قريب الوقوع بشار اسد و ميشل سليمان رهبران اين دو كشور در اولين ديدار هموار كرده است. چنانچه تيري از غيب در سرزمين شامات نبارد مي بايست بزودي منتظر گشايش سفارتخانه هاي دو كشور در پايتخت همديگر بود و به احتمال زياد موضوع پرونده ترور " رفيق حريري " نخست وزير سابق و متوفي لبنان را هم به نوعي مختومه يا حداقل از دخالت اسد در اين ماجرا پاك شده به حساب آورد. اين موضوع را ديگر نبايد به حساب طنز گذاشت چرا كه عرف تاثير " قدرت و قربت " با نظام حاكم بر روابط بين الملل تا به آن اندازه انعطاف پذير است كه در طي يك ورق برگردان، سياستمداري را از اتهام قتل به تبرئه محض بكشاند. زياد هم نبايد ساده انگاري كرد و به قول معروف مته به خشخاش گذاشت زيرا كه به هر حال مصالحه به منازعه بايد ترجيح داده شود، هر چند كه بدون شك براي آن نيز مي بايست بهائي پرداخت شود. دمكراسي و حقوق بشر به همان نسبت كه بين نهادهاي مدني و حقوق بشري اهميت بسيار بالائي دارد ولي معمولا در محاسبات و معاهدات ژئوپلتيكي نقش درجه دوم و حتي ناچيزي در مقابل امنيت ايفاء مي كند، به خصوص در جائي كه جنگ هاي سريالي و بحران هاي مزمن منطقه اي جهان را در چنبره آشوب و بي ثباتي خود گرفتار كرده باشد. به همين دليل كنفرانس مديترانه اي پاريس را بيشتر بايد از زاويه مراودات و مناسبات ژئوپلتيكي و همچنين مسيري براي خروج از بن بست هاي موجود منطقه اي مورد توجه قرار داد كه با تمام ايراداتي كه مي توان در پايان آن بر شمرد ولي مطمئنا از تاثير انكارناپذير آن در چينش هاي منطقه اي و تغيير در وضعيت كنوني نمي توان چشم پوشيد. 22/4/87 |
|
فرهنگ توسعه - 1387 - لطفا مقالهها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید |
