|
|
شماره 223 - بروزرسانی سه شنبه 1/5/1387 بازگشت به صفحه اصلی |
|
سيري در آيين ورزش زورخانه اي گفتارنيك، كردار نيك، پندارنيك اينجا، جايگاه، ناپاكان، چاپلوسان، خودنمايان، فخر فروشان، نابخردان و ناجوانمردان نيست! آيين باستاني، آيين جوانمردي، ميهن دوستي، فداكاري، نوع دوستي، راستي و امانت داري، چشم پاكي، خوش خلقي، خرد و فروتني است مهندس سهراب مژده sohrab.mojdeh@yahoo.it 30 تير ماه 1387- بخش دوم
زنگ زورخانه: همانگونه كه در بخش اول اشاره شد، بسياري از آداب و رسوم زورخانه ها مربوط به آيين مهر و يا ميتراست كه به ميتولوژي مشتزك هند و ايران تعلق دارد. سايت.ir www.perssport، چنين حكايت مي كند: " زورخانه ها شباهت زیادی به معابد مهری دارند که در زیرزمین قرار داشتند و دارای پلکان و دری کوتاه بودند که نور اندکی به داخل شان راه می یافت. در معابد مهری، زنگی پیدا شده که گمان می رود آنها را مانند زنگ زورخانه در مراسم دعا به صدا درمی آورده اند. شباهت گود و سکوی اطراف آن مانند معابد مهری است که برای نشستن تماشاگران تعبیه شده است. سنت برهنگی پهلوان در زورخانه، مانند برهنگی
مهر رومی به هنگام زایش است که
جامه ای برتن ندارد و با برگی از انجیر خود را می پوشاند. همان
طور که پهلوان با
لنگی و تنکه ای میان خود را بسته است. جوانمردی و شوالیه گری رستم، قهرمان افسانه ای با عیاران و پهلوانان زورخانه در قرون اسلامی داراي شباهت است. بنابراین فرهنگ و آیین ورزش زورخانه قطعاً با آیین های پهلوانی دوران باستان پیوند آشکار دارد و همانندی بسیار نزدیک معابد مهری و ساختمان زورخانه از یک سو و رواج آیین های مانی گري((Manicheismo و مهرپرستی((Mitraismo در سنن زورخانه ارتباط این نهاد را به وضوح با دوره اشکانیان نشان می دهد.
در ضمن بايد دانست، كه گوهر انديشه و سيستم فكري- فلسفي "ماني"، يا"Manicheismo" نيزكه از قرن سوم ميلادي آغاز شد و همانند "ميترائيسم" به انديشه اي جهاني بدل گشت، عبارت از "هومانيسم صلحجويانه و تمدن گرا، بر پايه ي يك بينش جهاني" است.
سايت www.parssport.ir، در پايان تحليل خود چنين مينويسد: "البته ورزش هاي زورخانه اي، با اين مشخصات و آداب به كلي در ايران باستان وجود نداشته است و پيدايش اين نهاد ها به تاريخ بعد از اسلام باز ميگردد كه با توجه به نيازهاي مقطعي براي مقابله با ستمگران عرب و مغول بوجود آمده است. در اين راستا گروههايي مانند "شاطران" و "عياران"، جوانمرداني بودند كه رسم فتوت و پهلواني را بنا نهادند و طبعا آداب و آيين آنها از مكتب "عرفان" و "تصوف" نشات مي گرفته است، همانگونه كه بسياري از آداب زورخانه، نمادي از مشرب عارفانه و فتوت است." ابزارهاي ورزشي زورخانه
اين ابزارها، در "سايت فرهنگسرا"، چنين توضيح داده شده است:
· تخته شنا
"چوبي است هموار بدرازاي 70 سانتي متر و پهناي 7 و ستبري 2 سانتيمتر و گاهي كوچكتر و يا بزرگتر از اين هم ساخته مي شود. به زير تخته نزديك دو سرآن، دو پايه زنخي(ذوزنقه اي) به بلندي 4 سانتيمتر ميخكوب شده است." · سنگ دو پاره و راست گوشه است، كه از درازا با بست هاي فلزي به يگديگر چسبانيده شده و يك بر آن هلالي است. درازاي سنگ يك متر و پهناي آن 70 سانتينتر است. در ميان سنگ، سوراخي است كه در آن دستگيره اي گذاشته اند و روي آن را با نمد يا كهنه پوشانده اند تا دست ورزشكار را هنگام سنگ گرفتن زخم نكند. وزن هر سنگ از 20 كيلو تا 120 كيلو است. سنگ را در قديم"سنگ زور" و "سنگ نعل" هم مي ناميدند، زيرا به شكل نعل است. ·
ميل ورزش
"ابزاري است چوبي و كله قندي و تو پر، ته آن گرد و هموار و سر آن تخت يا گرد است و در ميان آن دسته اي به درازاي 15 سانتي متر فرو برده اند. وزن هر ميل از پنج كيلو تا چهل كيلو گرم است." · ميل بازي مانند ميل ورزش است، ولي دسته ي آن بلند تر از ميل ورزش، و وزنش كمتر از آن است تا در هنگام بازي، پرتاب كردنش آسان باشد. وزن هر ميل بازي از 4 تا 6 كيلو گرم بيشتر نمي شود. · كباده ابزاري است آهني، مانند كمان و سراسر تنه ي آن از آهن است، و در ميانش"جا دستي" دارد. درازاي آن نزديك به 120 تا 130 سانتيمتر است. چله ي كباده زنجيري است 16 حلقه اي، و گاهي كمتر يا بيشتر، و در هر حلقه 6 پولك آهني دارد و ميان آن جا دستي گذاشته شده است. وزن كباده از 10 تا 40 كيلو گرم است. گاهي نيز كباده هاي سنگين تر و سبك تر هم ميسازند و يكار مي برند.
ويژگي برجسته ي ورزش زورخانه اي يكي از ويژگيهاي برجسته ي ورزش زورخانه اي، حضور همزمان نسل هاي مختلف در گود و فضاي زورخانه است، اين همزماني نسل ها، براي انتقال دست بدست آمال ها و سنت هاي ميهني، در طي زمان، و جلو گيري از هر نوع پارگي و انقطاع، در تاريخ ميهن عزيزماست. از ديدگاه نويسنده ي اين سياهه، انتخاب اين پرنسيپ، براي حفظ فرهنگ ايران از حملات مداوم دشمنان خارجي، امري حياتي بوده است. منابع: - سايت دليرستان - سايت فرهنگسرا - سايت پارس اسپورت - ماني و"ماني كه ايسم" اثرGherardo Gnoli - در ضمن طرح هاي آبرنگي موجود در متن، از نويسنده ي سياهه است. در بخش سوم اين سياهه، به بررسي "ابزار موسيقي ورزش زورخانه اي"، خواهيم پرداخت. |
|
فرهنگ توسعه - 1387 - لطفا مقالهها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید |
