شماره  225 - بروزرسانی سه شنبه 8/5/1387                           بازگشت به صفحه اصلی

 اوباما در جستجوي حلقه هاي مفقوده

اردشير زارعي قنواتي

سفر دوره اي " باراك اوباما " كانديداي رياست جمهوري آمريكا از طرف حزب دمكرات به خاورميانه و اروپا سرآغاز يك نبرد و رقابت انتخاباتي و همچنين به دست گرفتن ابتكار عمل در آينده تحولات عراق و افغانستان مي بايست تلقي شود. اينكه اكثر تحليلگران و سياستمداران، اين سفر را تلاشي جهت جبران كاستي وي در زمينه سياست خارجي و عدم تجربه در مورد امنيت ملي مي دانند تنها يكي از ابعاد شكلي قضيه مي تواند به حساب آيد. با وسعت گرفتن سطح نبردها در افغانستان و بحث هميشه مطرح " رفتن يا ماندن " نيروهاي آمريكائي در عراق، هر دو طيف جمهوريخواه و دمكرات گزينه هاي متفاوتي را براي خود تدوين كرده اند كه در آينده مي تواند دست رقيب را براي مانور ببندد. توافقنامه امنيتي بين واشينگتن و بغداد را شايد مهمترين مسئله دراين مورد بتوان به حساب آورد چرا كه چيدمان و مباحث اين پيمان نامه دقيقا برخلاف وعده ها و سياست راهبردي مطرح شده از سوي اوباما بوده است. هر چند كه هر دو طرف در خصوص تقويت نيروهاي نظامي آمريكا در افغانستان تا حدودي مواضع همسان دارند ولي چنين تغييراتي در برنامه هاي آنان از دو ريشه متفاوت تاثير مي گيرد. روز شنبه 19 ژوئيه سناتور ايلينويز در شرايطي پاي به زمين افغانستان گذاشت كه از قبل بن بست كنوني و مشكل امنيتي اين كشور را بعد از يك تجربه شكست خورده از اقدامات جمهوريخواهان به درستي درك كرده بود. پيوند وضعيت افغانستان به جنگ عراق و ارائه اين نظر كه ورود نامشروع به جنگ عراق برخلاف راهبردهاي ضدتروريستي و مديريت ميدان اصلي نبرد با اين پديده بوده است، حلقه ضعيف سياست هاي جورج بوش و به طوركلي جمهوريخواهان در رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري ماه نوامبر در مورد موضوع امنيت ملي خواهد بود. با توجه به آخرين نظرسنجي هاي انجام گرفته هر چند كه اوباما با فاصله 19 درصدي در مورد مسائل اقتصادي از سناتور " جان مك كين " رقيب جمهوريخواه خود جلو است ولي در زمينه سياست خارجي و امنيت در پشت سر رقيب قرار دارد. به همين دليل به دست گيري ابتكار عمل و ارائه نسخه هاي عاجل و منطقي براي مديريت ميدان هاي نبرد و بحران، در حالي كه افكار عمومي آمريكا را به پايان دوران 8 ساله جمهوريخواهان ترغيب مي كند، نقطه قوت رقيب را نيز آسيب زده و تقليل مي دهد.

 گرفتاري مضاعف بوش و مك كين بيشتر در آنجا رقم مي خورد كه سناتور دمكرات در بهترين شرايط پاي به درون عراق مي گذارد و بواسطه بحث مهم توافقنامه امنيتي بين دو كشور و نارضايتي عراقي ها از درخواست هاي واشينگتن، پيشنهاد خروج زمان بندي شده نيروهاي نظامي آمريكا از اين كشور براي مسئولين بغداد از اهميت فزون تري برخوردار خواهد شد. چنانچه بلافاصله در همان روز شنبه و در آستانه ورود اوباما به عراق، " نوري مالكي " نخست وزير اين كشور با استقبال از طرح وي، حمايت دولت خود را از آن اعلام كرد. طرح اوباما براي خروج تدريجي از عراق و پايان بخشيدن به اين جنگ پر هزينه هر چند كه براي شركت هاي نفتي و صاحبان صنايع تسليحاتي آمريكا كه لابي هاي قدرتمند اقتصادي حامي حزب جمهوريخواه مي باشند، مي تواند خسارت بار تلقي شود ولي در عوض براي صنايع مصرفي، فولاد، ماشين سازي و مسكن شانس رونق دوباره را به ارمغان خواهد آورد. اين طيف از صنايع كه به طور سنتي حامي حزب دمكرات تلقي مي شوند هم اكنون با توجه به ركود – تورم موجود در عرصه اقتصاد آمريكا خسارات جبران ناپذيري را تحمل مي كنند. چينش اقتصادي موجود در ايالات متحده يك همسوئي منافع را بين اكثريت مصرف كننده و طيف اقتصادي هواخواه دمكرات ايجاد كرده است كه دقيقا در تقابل با عدم رضايت همين مصرف كنندگان ( بخوان راي دهندگان ) و حاميان اقتصادي نفتي – نظامي جمهوريخواهان خواهد بود. بنابراين حركت هاي كنوني از جمله سفر دوره اي اوباما به خاورميانه و اروپا موضوع امنيت و اقتصاد را با هم در يك پيوند و تاثيرپذيري قابل درك براي افكارعمومي آمريكا قرار مي دهد كه همين مي تواند برگ برنده دمكرات ها در انتخابات رياست جمهوري اين كشور به حساب آيد. از طرف ديگر افول اعتبار آمريكا در افكارعمومي بين المللي موضوع مهمي بوده است كه در طي 8 سال اخير مردم اين كشور را به شدت عذاب داده است. سفر اوباما به اروپا با توجه به نظر سنجي هائي كه در مورد تفاوت چشمگير اعتبار وي نسبت به رقيب جمهوريخواه در سطح اروپا به عمل آمده و چيزي در حدود 4 برابر مي باشد براي مردم آمريكا مي تواند جالب باشد. اينكه مطرح مي شود كه اين موضوع مي تواند از اوباما چهره يك نخبه گرا را ترسيم كرده و تاثير منفي در ايالات متحده بگذارد، در شرايط كنوني كه اين كشور از نبود اعتبار در سطح افكارعمومي بين المللي رنج  مي برد، چندان درست و منطقي به نظر نمي رسد. اشتباه بزرگ در اين خصوص آنجا رقم    مي خورد كه وضعيت كنوني را با موقعيت هاي معمول در روابط بين دو سوي آتلانتيك مورد محاسبه قرار مي دهند در صورتي كه هم اكنون شرايط كاملا متفاوت است. گرايش عمومي مردم آمريكا در يك سال اخير به درستي نشان داده است كه آنان از وضعيت انزواگونه ي موجود خسته شده اند و شعارهاي جمهوريخواهان ديگر آن كارآئي احساسي ماه هاي بعد از حادثه تروريستي يازدهم سپتامبر را ندارد. انتخابات پارلماني سال گذشته كه هر دو مجلس نمايندگان و سنا را در اختيار دمكرات ها گذاشت و همچنين استقبال بي نظير راي دهندگان مستقل از انتخابات مقدماتي در درون حزب دمكرات گوياي اين تغيير بزرگ در افكار عمومي اين كشور است. تركيب اكيپ همراه سناتور اوباما در اين تور انتخاباتي نيز تا حدودي مي تواند قابل تامل باشد چرا كه حضور  " چاك هگل " سناتور جمهوريخواه ولي ضدجنگ آمريكائي نشان مي دهد كه كانديداي دمكرات رياست جمهوري توانسته است طيفي از منتقدان بوش – كين را در درون حزب جمهوريخواه به سوي خود جلب كند كه به مراتب مي تواند مهمتر از پيوستن " جو ليبرمن " به حاميان مك كين تلقي شود. به هر حال سفر دوره اي سناتور اوباما بار ديگر مي تواند دوربين ها و تيتر خبرهاي بين المللي را به سمت اين كانديداي رياست جمهوري آمريكا جلب كند كه همين موضوع در كنار ديگر مباحث مطرح شده امتيازي خواهد بود براي پيشي گرفتن از پيرمرد محافظه كار كه اين روزها در چنبره گرفتاري هاي بوش خود نيز گرفتار شده است.

                                             30/4/87

فرهنگ توسعه - 1387 - لطفا مقاله‌ها، نظرها و پیشنهادهای خود را به آدرس info@farhangetowsee.com بفرستید