|
جنگ با
ايران چيزي بيشتر از مسئله ي اتمي است
نوشته : جاشوآ فرَنک
برگردان: ناصر اميراسکندری
به نظر ِ کاندلیسا رایس ، وزیر ِ امور ِ خارجه ی
آمریکا، گفتگوهای اتحادیه ی اروپا و آمریکا با ایران، در مورد ِ گسترش ِ احتمالی
برنامه های اتمی ایران باید پایان یابد. گفتگو باید پایان یابد و شورای امنیت ِ
سازمان ِ ملل باید اکنون وارد ِ مرحله ی عملی شود. وی در مصاحبه ی 23 ژانویه به
خبرنگاران گفت که: گفتگو بین ایران و مجامع ِ بین المللی به بن بست رسیده است.
وی با اوقات تلخی گفت: " جایی برای گفتگوی بیشتر باقی نمانده است."
البته پرواضح است که نیت ِ اصلی آمریکا بیشتر به خاطر ِ چیزیست که در زیر ِ خاک ِ
لم یزرع ِ این سرزمین نهفته است تا که مسائل ِ اتمی.
در حال ِ حاضر ایران از لحاظ ِ ذخایر ِ نفتی استخراج نشده( زیر زمینی )، مقام ِ دوم
را در جهان داراست. ایران پنج برابر ِ آمریکا نفت دارد. بنا بر آمار ِ مجله ی نفت
وگاز که یکی از معتبرترین جراید ِ صنعت ِ نفت وگاز میباشد، قریب به 126 میلیارد
بشکه نفت در ایران آماده ی پمپاژ است. همچنین ایران از لحاظ ِ میزان ِ صدور ِنفت،
بین ِ کشورهای اوپک (اتحادیه ی کشورهای صادرکننده ی نفت) در مقام ِ دوم قراردارد.
بیشتر ِ نفت ِ خام ِ ایران در خوزستان است که در همسایگی عراق و خلیج ِ فارس میباشد
و دو منبع ِ بزرگ ِ ذخایر ِ زیرزمینیی " یادآوران" و " آزادگان" در این منطقه قرار
دارند. پس، بنابراین جای شگفتی نیست که مردان ِ نفتی واشنگتن، بر سر ِ دستیابی به
سرزمین ِ نفت خیز ِ ایران نرد می بازند.
ولی مشکلی اینجاست که این مشکل میتواند در برنامه ی کاری نومحافظه کاران ِ واشنگتن
نور ِ امیدی بتاباند و آن اینکه اگر پرونده ی پرسروصدای اتمی ایران به شورای امنیت
برود، چین و روسیه به احتمال ِ زیاد آن را وِتو خواهند کرد و اگر شورای امنیت هم
تحریم ِ اقتصادیی ایران را وِتو کند، تنها راه ِ حل ِ دیگری که باقی میماند تجاوز ِ
نظامی خواهد بود.
دولت ِچین دیریست که چشم به " یادآوران" دوخته است. سازمان ِ دولتی نفت وشیمی چین،
روی پنجاه درصد از منابع ِ وسیع ِ " یادآوران" حساب میکند.
روسیه نیز روی اقتصاد ِ غنی نفتی ایران حساب میکند. در سال 2003 در پی اقدامات و
تغییراتی که دولت ِ روسیه در نحوه ی تولید و توزیع ِ نفت انجام داد، نفت ِ خام خود
را به ایران فرستاد تا پس از تصفیه در پالایشگاههای ایران به مصرف ِ داخلی برسد. در
مقابل، دولت ِ ایران هم به همان مقدار نفت به روسیه صادر میکند. بنابر گزارش ِ "
آسیا تایمز " در فوریه 2003 ، روسیه با کاهشی فاحش در نرخ ِ صدور ِ نفت که بوسیله ی
تانکرهای نفتکش ِ آماده در بندرهای دریای سیاه، انجام میشود، امکان ِ خرید ِ نفت با
قیمتهای مناسب و رقیب شکن را برای کشورهای غیراروپایی ممکن میسازد.
مسئله ی تحریم ِ اقتصادی ایران از طرف ِ سازمان ِ ملل ِ متحد، بازاریان و دلالان را
به حد ِبیمارگونه ای نگران کرده است. تهدیدات ِ ایران مبنی بر بیرون کشیدن ِ ارزهای
خارجی خود از بانکهای اروپایی، باعث شده است که در چند هفته ی اخیر شاهد ِ نوسانات
ِ پی در پی قیمت ِ نفت باشیم. تهران هرچه که باشد ولی مطمئناً احمق نیست. آنها
میدانند که اگر ارزهای خود را به سرعت از بانکهای غربی (اروپایی) بیرون بکشند،
بازار ِ بورس ِ آمریکا را تحت تاثیر قرار داده و نهایتا کابینه ی بوش صدمه خواهد
دید. ایران تلاش میکند چند ترفند ِ باقیماندهای را که در آستین دارد بکار گیرد. این
بازی سیاسی ایران است. ولی چیزی که واشنگتن را بیشتر نگران میکند شاید یک " سلاح ِ
کشتار ِ جمعی" ی دیگر است.
ایران مقررکرده است که در مارس 2006 برنامه ی جدید ِ بورس ِ نفتی خود را پس از
سالها انتظار به اجرا در آورد. در حال ِ حاضر تمام ِ دادوستدهای نفتی با " پترودلار
" دلار ِ آمریکا انجام میشوند. ولی ایران و دیگر اعضای اوپک خواهان ِ تغییر ِ این
نوع دادوستد هستند. با آغاز ِ این برنامه، ایران معاملات ِ نفتی خود را با اِرو (یورو)
انجام خواهد داد. این نخستین گامی خواهد بود که راه را برای یک آلترناتیو ِ دیگر در
برابر ِ " پترودلار" خواهد گشود. این خبر ِخوبی برای آمریکا نیست.
کراسیمیر پتروف ، استاد ِ اقتصاد در دانشگاه ِ آمریکایی بلغارستان در بولتن ِ
انرژیی ماه ِ ژانویه میگوید: " از نقطه نظر ِ اقتصادی، این نشانگر ِ یک خطر ِ بزرگ
است. زیرا به هر کسی اجازه میدهد که در دادوستدهای نفتی خود از اِرو (یورو )استفاده
کند و این پیشدستی، دلار ِ آمریکا را در موقعیت ِ غافلگیرانه ای قرار خواهد داد."
" اروپاییان دیگر مجبور نخواهند بود که برای پرداخت ِ بیمه ی بدهیها و اقساط ِ ناشی
از خرید ِنفت، به خرید و اندوختن ِ دلار بپردازند. در عوض با پول ِ اروپایی (یورو)
میتوانند بخوبی از پس ِ این کار بر آیند. انتخاب و جایگزینیی یورو به جای دلاردر
دادوستدهای نفتی، پول ِ اروپا را از اندوخته ی شایان ِ توجهی در مقایسه با هزینه
های آمریکایی بهره مند میکند. به این مسئله بویژه چینیها و ژاپنیها رغبت ِ بیشتری
نشان خواهند داد چونکه کاهش ِ چشمگیری در اندوخته های غولآسای دلاری آنها بوجود
آمده و بدینوسیله خواهند توانست خود را در برابر ِ آسیبهای ناشی از کاهش ِ ارزش ِ
دلار مصون بدارند."
مردان ِ بوش مایل نیستند که چنین اتفاقی بیفتد. پر واضح است که نفت تنها موردی نیست
که آمریکا را بر آن داشته است که قابلیتهای نظامی تهران را درهم بکوبد ولی یکی از
بزرگترین ِ موارد است. آمریکا مایل است که بازار ِ جهانی نفت بویژه اوپک، در جهت ِ
منافع ِ وی قدم بردارند. همچنانکه تا کنون روال اینگونه بوده است.
چیزی که مشاهده میکنیم شاید پیدایی روش ِ جدیدی در روند ِ جهانی شدن ِ اقتصاد باشد.
روندی که میخواهد با اعمال ِ زور استخراج ِ منابع ِ طبیعی و روابط ِ بازرگانی را
جامه ی عمل بپوشاند.
شاید لازم باشد فردا که اتومبیل تان را روشن میکنید، به این نکته بیاندیشید.
برگرفته از تارنمای زی نِت
http://www.zmag.org/weluser.htm
|
