370 هزار کودک کارگر فصلي و 380 هزار کودک کارگر ثابت در ايران

در آستانه 22 خرداد (12 ژوئن) روز جهاني مبارزه عليه کار کودک قرار داريم و اين در حالي است که اخبار و گزارش هاي منتشر شده از اکثر کشورهاي جهان حاکي از ناامني شرايط براي کودکان است.

بر اساس آمار رسمي سازمان جهاني کار 246 مليون کودک در جهان مشغول به کار هستند که يک سوم آنها به خود فروشي و تجارت مواد مخدر و 106 ميليون نفر از آنها به کارهاي ديگر اشتغال دارند.

آمار رسمي اين سازمان نشان مي دهد که تنها در آسيا 127 ميليون کودک مشغول به کار هستند. در ايران نيز اگر گوشه چشمي به آمار اعلام شده از سوي سازمان مديريت و برنامه ريزي مبني بر جمعيت 15 درصدي زير خط فقر داشته باشيم، شايد بتوان تا حدودي به آمار اين کودکان پي برد.

بر اساس آمارها، 380 هزار کودک 10 تا 14 ساله در سراسر کشور کار ثابتي دارند و حدود 370 هزار کودک به عنوان کارگر فصلي مشغول به کار هستند.

هر ساله تعداد قابل توجهي از کودکان به دلايل مختلف مجبور به ترک تحصيل مي شوند و مشغول کارهايي چون واکس زني، دستفروشي، زباله گردي و کار در کارگاه هايي هستند که براي آنها جز بيماري و دور ماندن از تحصيل که حق اوليه آنهاست، چيزي به همراه نخواهد داشت.

اين در حالي است که طبق ماده 79 قانون کار جمهوري اسلامي ايران به کار گماردن افراد کمتر از 15 سال تمام، ممنوع است؛ علاوه بر آن ايران به عنوان يکي از اعضاي پيمان نامه جهاني حقوق کودک، طبق بند 1 ماده 32 اين پيمان نامه بايد حق کودک را براي برخورداري از حمايت در برابر بهره کشي اقتصادي و انجام هر گونه کاري که ممکن است زيانبار باشد، خللي در تحصيلش وارد آورد، به سلامتي يا رشد جسماني، ذهني، اخلاقي و اجتماعي او آسيب رساند، به رسميت بشناسد.

کودکان حتي در کشورهايي با وضعيت اقتصادي نسبتاً بهتر نيز از امنيت و شرايط مناسب براي رشد، بالندگي و بهداشت رواني برخوردار نيستند. فقدان آموزش فراگير و عدم آشنايي همگاني با حقوق و مصالح کودکان، خشونت هاي خانگي، نابرابري هاي جنسي، تجارت کودکان، برده داري مدرن، سوءاستفاده هاي غير اخلاقي از کودکان، شرکت کودکان در جنگ ها و... تنها بخشي از اشکال پايمالي حقوق کودکان در اين کشورهاست و دردناک تر اين که در کشورهاي فقير و توسعه نيافته علاوه بر مشکلات فوق کودکان گرفتار مصائب ديگري نظير محروميت، فقر، گرسنگي، خشونت هاي خانگي، خشونت هاي ناشي از جنگ و ناپايداري هاي سياسي و در نهايت مهاجرت و آوارگي نيز هستند. کافي است در نظر داشته باشيم که آخرين گزارش يونيسف از وضعيت کودکان عراقي حاکي از مهاجرت و آوارگي 2 ميليون کودک عراقي در نتيجه ناپايداري هاي سياسي و اشغال عراق طي چند ساله اخير است. با اين چشم انداز جهان به کدام سو مي رود؟

در شرايطي که اين چنين زندگي و سرنوشت و حقوق کودکان پايمال مي شود، آيا اميدي براي دست يابي به جهاني بهتر وجود دارد؟ نظام فکري حاکي بر جهان انسان را به کدام سو مي برد؟

اکنون روز جهاني مبارزه عليه کار کودک را در حالي برگزار مي کنيم که بيش از 80 سال از تصويب مقاوله نامه 6 سازمان جهاني کار(ILO) در مورد ممنوعيت اشتغال نوجوانان در شيفت شب (در بخش صنعت) مي گذرد. تصويب کنندگان اين مقاوله نامه، دغدغه و نگراني حضور نوجوانان را در شيفت شب در محيط هاي کاري داشتند، حال اين که اکنون پس از گذشت 80 سال از تصويب اين مقاوله نامه گزارش هاي منتشر شده از وضعيت کودکان جهان حاکي از اين واقعه دردناک است که هر ساله دست کم يک ميليون دختر بچه به تجارت و استثمار جنسي سوق داده مي شوند يا به زور و اجبار وادار به تن فروشي مي شوند.

با وجود همه اينها به تيرگي و ياس نبايد تن داد.

عالمي ديگر ببايد ساخت و از نو آدمي.اين باور انسان هاي شريف و از خود گذشته فراواني است که نااميدي را بر نمي تابند و بر اين اساس مي کوشند تا شرايط را به نفع کودکان تغيير دهند و پايان بخشيدن به رنج کودکان را در اولويت برنامه هاي خود قرار داده اند. جنبش جهاني براي محو کار کودکان(از هر رنگ، نژاد، مليت، مذهب و زبان) شکل گرفته و در حال گسترش است. بي ترديد پايان راه اين جنبش پايان رنج کودکان است. اين جنبش مي کوشد با ترويج آگاهي و ايجاد هم گرايي ميان سازمان هاي دولتي و غيردولتي فعال در زمينه حقوق کودکان در سراسر دنيا زمينه هاي لازم براي بهبود و تغيير شرايط به نفع کودکان و جلوگيري از بهره کشي آنان را فراهم کند.

فعالان عرصه مبارزه عليه کار کودک در سراسر جهان به خوبي مي دانند که کار کودکان در دو حوزه عرضه و تقاضا قابل تامل و بررسي است. اگر چه متقاضيان کار کودک بهره کشاني هستند که به جز سود بيشتر به هيچ نمي انديشند و حتماً بايستي ابزارهاي قانوني و حقوقي لازم براي برخورد با آنان فراهم گردد، ولي تا زماني که زمينه هاي عدم اجبار به کار براي کودکان و زمينه هاي پيشگيري از عوامل تاثيرگذار بر عرضه کار کودکان و ديگر حمايت هاي بنيادين اجتماعي براي کودکان فراهم نگردد هر گونه برخورد يکسويه با کارفرمايان و بهره کشان تنها موجب استثمار، بهره کشي و تن در دادن کودکان به مشاغل پست تر و آسيب بيشتر آنان مي شود.

ضروري است تمامي دولت ها و ملت ها به خود آمده و بدون اتلاف وقت زمينه هاي حمايت همه جانبه از حقوق کودکان و پيشگيري از تباهي اين سرمايه هاي بي بديل انساني را فراهم کنند.

ما نيز ضمن گراميداشت اين روز بزرگ اصلي ترين وظيفه خود مي دانيم هم پاي جنبش انساني و عظيم مبارزه عليه کار کودک در راه بهبود شرايط به نفع کودکان گام بر داريم.

منبع؛ انجمن حمايت از کودکان کار

http://www.etemaad.com/Released/86-03-22/205.htm#29684