انگليس ناتوان در فقرزدايى

 در سال هاى ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ ، ۱۲ ميليون و ۷۰۰ هزار انگليسى در فقر نسبى به سر مى بردند كه اين رقم در مقايسه با دوره ۲۰۰۵ - ۲۰۰۴ ، ۶۰۰ هزار نفر افزايش داشته است. اين افزايش در ميزان فقر نسبى براى نخستين بار پس از سال ۹۷ - ۱۹۹۶ رخ داد و به دوره طولانى كاهش فقر كه از سال ۱۹۶۱ وجود داشت پايان داد. اين رشد در فقر نسبى نتيجه مستقيم رشد اندك درآمدهاى پائين ميان سال هاى ۲۰۰۶ - ۲۰۰۴ است.

با توجه به آمار و ارقام موجود مى توان دريافت نرخ فقر پس از اضافه كردن هزينه هاى مسكن در انگليس بيشتر مى شود، زيرا افراد با درآمد كم، قسمت بيشترى از درآمد خود را صرف هزينه هاى مسكن مى كنند. در حالى كه شاخص هاى فقر در طول دهه ۱۹۸۰ به طور قابل توجهى كاهش يافتند، اين كاهش در اوايل دهه ۱۹۹۰ كند شد و در اواسط دهه مذكور متوقف گرديد و بعد روند منفى در پيش گرفت تا اين كه آخرين آمار نشانگر پايان دوره كاهش فقر است. بدين صورت كه از سال ۲۰۰۶ - ۲۰۰۴ فقر ۱‎/۱ درصد افزايش داشته است.

در مورد فقر شديد در انگليس بايد گفت براساس داده هاى منتشر نشده وزارت كار انگليس يكى از گزارش هاى اخير حزب كارگر در مورد فقر شديد، حاكى از افزايش فقرا در دوره هاى ۹۵ - ۱۹۹۴ و ۲۰۰۴ - ۲۰۰۳ است. فقر شديد به معناى زندگى با درآمدى كمتر از ۴۰ درصد درآمد متوسط جامعه است. همچنين احتمال دچار شدن به فقر شديد با افزايش اندك از ۸‎/۴ درصد در سال هاى ۹۵ - ۱۹۹۴ به ۸‎/۷ درصد در سال هاى ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ رسيده است.

اين جريان ها به معناى ناكامى راهبردهاى دولت انگليس به منظور كمك به فقيرترين افراد جامعه است. از سوى ديگر به طور قطع كاهش نسبت قبلى درآمدهاى اين افراد در مقايسه با درآمدهاى ديگر مردم جامعه، نتيجه مستقيم سياست دولت است. براى مثال درآمد يك فرد مجرد و بدون فرزند بالاى ۲۵ سال از حدود ۳۹ درصد درآمد ميانگين جامعه در سال هاى ۹۷ - ۱۹۹۶ به ۳۱ درصد در سال هاى ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ رسيده است و براى زوج هاى انگليسى كه در فقر شديد به سر مى برند اين رقم از ۳۶ درصد به ۲۹ درصد رسيده است.

از سوى ديگر به خاطر ماهيت ثبت آمار فقر كه معمولاً به دوره اى كوتاه مى پردازد، دسته اى از مردم كه معمولاً فقير ناميده نمى شوند، منابع درآمدى كمى دارند. براى مثال بخش عمده اى از افرادى كه خود اشتغال هستند در پائين ترين حد درآمد به سر مى برند.

رشدفقردركودكان

در اين بخش گذرى بر وضع فقر ميان گروه هاى مورد هدف سياست هاى فقرزدايى دولت كارگرى انگليس يعنى كودكان، مستمرى بگيران و بزرگسالان شاغل خواهيم داشت. در اين رابطه با در نظر گرفتن ۶۰ درصد درآمد ميانگين جامعه به عنوان خط فقر شاهد افزايش فقر نسبى در سال هاى ۲۰۰۶ - ۲۰۰۴ در ميان كودكان و بزرگسالان هستيم. حال بايد ديد تغيير در ميزان فقر در سال هاى اخير چه تأثيرى بر برداشت از عملكرد دولت انگليس در رابطه با كاهش فقر دارد.

افزايش فقر در سال هاى ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ تأثير كمى بر برداشت عمومى از عملكرد دولت دارد. در طول دور اول حكومت حزب كارگر، ميزان فقر به طور كلى ۲‎/۱ درصد كاهش يافت، اين كاهش در طول دور دوم حكومت حزب مذكور با كمى سرعت گرفتن به ۲‎/۶ درصد رسيد. همچنين فقر ميان كودكان و مستمرى بگيران ميان دو دوره مذكور كاهش يافته است ولى در مورد بزرگسالان شاغل، فقر به طور منظم كاهش نيافته است، زيرا اين دسته از افراد كه در عين داشتن شغل، درآمد كمى دارند مورد توجه سياست هاى فقرزدايى دولت فعلى نبوده اند. اگرچه احتمال درگير شدن اين دسته با فقر كمتر است ولى احتمال رويارويى با فقر در اين دسته از افراد در سال هاى ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ افزايش يافته و هم اكنون احتمال آن به نسبت سال هاى ۹۷ - ۱۹۹۶ يعنى هنگام روى كار آمدن دولت بلر بيشتر شده است.

بيشتر درآمد كسانى كه در شرايط نزديك به خط فقر زندگى مى كنند از محل اعتبارات دولتى تأمين مى شود و بنابراين تغييرات صورت گرفته در اين اعتبارات، نقش مهمى در ميزان فقر نسبى دارد. آمارهاى نشان دهنده رابطه ميان اعتبارات دولتى اختصاص يافته به افرادى كه نزديك خط فقر زندگى مى كنند و ميزان فقر در اين افراد، حاكى از آن است كه افزايش اعتبارات و هزينه هاى دولت در دوره ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ در مورد بيشتر خانواده هاى فقير در مقايسه با سال قبل اندك بوده است و در مورد خانواده هاى داراى فرزند، براى نخستين بار از سال ۱۹۹۸ افزايش اين اعتبارات كمتر از رشد خط فقر بوده است.

همچنين از سال ۲۰۰۲ - ۲۰۰۱ رشد حداكثرى هزينه هاى در نظر گرفته شده براى خانواده هاى مستمرى بگيرى كه درآمد مشخصى ندارند به حد رشد خط فقر رسيده است.

اگرچه عوامل ديگرى نيز درآمد افراد نزديك به خط فقر را متأثر مى سازد ولى رشد فقر در كودكان عملاً در سالى رخ داده كه شاهد كاهش اعتبارات دولتى اختصاص يافته به اين افراد بوده ايم.

در ادامه اين نوشته به فقر ميان كودكان، مستمرى بگيران و بزرگسالان شاغل بيشتر مى پردازيم. درمورد فقر ميان كودكان بايد گفت تعداد كودكانى كه در دوره ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ در انگلستان در فقر به سر مى بردند ۳ ميليون و ۸۰۰ هزار نفر بود كه نسبت به دوره ۲۰۰۵ - ۲۰۰۴ ، ۲۰۰ هزار نفر يا ۱‎/۴ درصد افزايش داشته است. اين امر با توجه به سابقه ۶ سال موفقيت در كاهش فقر ميان كودكان غيرمعمول است. براى درك چرايى افزايش مذكور از سال ۲۰۰۴ بايد تركيب تغيير در ميزان فقر را مورد نظر قرار داد. براساس آمار موجود، عمده افزايش فقر در كودكان به خاطر آثار پيشامدى و اتفاقى است. به عبارت ديگر افزايش فقر به دليل افزايش ريسك فقر براى خانواده هاى گوناگون بوده است. براى مثال ميان تغيير در فقر كودكان در خانواده هاى داراى پدر و مادر و خانواده هاى داراى يكى از اين ۲ نفر، اختلاف واضحى وجود دارد. افزايش فقر در دوره ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ عمدتاً به دليل افزايش خطر فقر براى كودكان در خانواده هاى داراى پدر و مادر است مگر در مواقعى كه هر دوى والدين شاغل باشند. همچنين ميزان فقر كودكان در خانواده هايى كه فقط يكى از والدين در آنها حضور دارند روندى منفى دارد و به طور كلى احتمال اين كه اين كودكان با فقر مواجه شوند بيشتر است.

در دوره ۲ ساله ۲۰۰۵ - ۲۰۰۴ فقر در ميان كودكانى كه در خانواده هايى با هر دوى والدين زندگى مى كردند ۵۷ درصد بود ولى اين درصد در سال ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ به ۶۰ درصد رسيد. اين در حالى است كه هدف دولت براى كاهش فقر كودكان در دوره ۲۰۰۵ - ۲۰۰۴ كاهش ميزان آن به يك چهارم سطح فقر كودكان در دوره ۹۹ - ۱۹۹۸ بود ولى اين هدف محقق نشده است. زيرا براى تحقق آن بايد آمار كودكانى كه در فقر به سر مى برند ۳۰۰ هزار نفر كاهش مى يافت. همچنين افزايش فقر در كودكان ميان سال هاى ۲۰۰۶ - ۲۰۰۴ نشانگر دست نيافتن دولت به اهداف سال ۲۰۰۴ خود، يعنى كاهش ۴۰۰ هزار نفرى تعداد كودكان فقير تا زمان حال است.

دولت كارگرى انگليس علاوه بر هدف بالا، بر آن است كه فقر كودكان را در دوره ۱۱ - ۲۰۱۰ به نصف ميزان فقر در اين گروه از افراد به نسبت سال ۹۹ - ۱۹۹۸ برساند. پيشرفت در اين هدف با استفاده از اين معيارها اندازه گيرى مى شود: معيار اندازه گيرى فقر نسبى و كامل و معيار اندازه گيرى محروميت از امكانات مادى. از سوى ديگر بايد گفت براساس تعاريف صورت گرفته از فقر (داشتن درآمد كمتر از ۶۰ درصد حد متوسط جامعه) تعداد كودكان فقير در انگليس ميان سال هاى ۵ - ۲۰۰۴ افزايش يافته و به ۲ ميليون و ۸۰۰ هزار نفر رسيده است. اين امر در تناقض با سياست دولت انگليس در كاهش ۵۰درصدى فقر كودكان تا سال ۲۰۱۱ است، زيرا براى تحقق آن بايد تا سال ۲۰۰۶ سالانه ۶۰۰ هزار نفر

(۱۷ درصد) كاهش مى يافت و در ۵ سال باقى مانده تا سال

۲۰۱۱ هم بايد جمعاً ۱ ميليون و ۱۰۰ هزار نفر كاهش يابد. يعنى در ۵ سال آينده فقر كودكان بايد سالانه ۲۰۰ هزار نفر كاهش يابد.

براى تحقق هدف دولت انگليس در كاهش ۵۰ درصدى فقر كودكان تا سال ۲۰۱۱ تنها با تداوم افزايش هزينه ها در اين باره يعنى حدود ۴‎/۵ ميليارد پوند است كه شانس ۵۰- ۵۰ براى حصول اين هدف وجود دارد. ولى بودجه سال ۲۰۰۷ انگليس تغييرات بسيارى براى هزينه هاى دولت در فقرزدايى را موجب مى گردد و براساس برآوردهاى انجام شده، تعداد كودكان فقير در سال

۲۰۱۱ - ۲۰۱۰ ، ۸۰۰ هزار نفر بيش از ميزان پيش بينى شده در برنامه دولت خواهد بود.

اكنون روشن است كه هزينه هاى دولت در بخش مبارزه با فقر كودكان تنها در صورتى محقق مى شود كه برنامه اى سختگيرانه براى بازبينى بر هزينه هاى صحيح در بخش هاى خدمات عمومى مثل بهداشت، دفاع، حمل و نقل و حمايت از محيط زيست اجرا شود. سناريوى ديگر اين است كه دولت تأمين هزينه ها براى كاهش فقر را به سال هاى آينده موكول كند. با اين كار دولت عملاً به برنامه هاى خود در مورد كاهش فقر كودكان عمل نكرده است.

خروج مستمرى بگيران از دايره فقر

در حالى كه در سال هاى اخير شاهد گسترش فقر ميان بيشتر مردم انگليس بوده ايم، فقر ميان مستمرى بگيران و بازنشستگان در دوره ۲۰۰۶ - ۲۰۰۵ ، ۰‎/۶درصد كاهش يافته است. هم اكنون ۱ ميليون و ۸۰۰ هزار نفر مستمرى بگير در فقر به سر مى برند. قابل ذكر است نرخ فقر ميان اين دسته از افراد ۱۷ درصد است كه از نرخ فقر ۲۲ درصدى ميان گروه هاى آسيب پذير ديگر جامعه انگليس كمتر است.

جالب توجه است كه فقر مستمرى بگيران در طول سال هاى اخير به سرعت كاهش يافته به طورى كه با كم شدن فقر اين افراد به ميزان ۱۲ درصد، بيش از يك سوم اين افراد از زمان سال هاى

۹۷ - ۱۹۹۶ از دايره فقر خارج شده اند. گفتنى است كه اين كاهش عمدتاً در دور دوم حكومت حزب كارگر صورت گرفته است.

افزايش فقر نسبى

فقر ميان انگليسى هاى شاغل از سال ۱۹۹۶ تغيير كمى داشته است. با اين حال براساس آخرين آمارها ۴ ميليون انگليسى فاقد فرزند در فقر به سر مى برند كه نشانگر افزايش چشمگير ۳۰۰ هزار نفرى در آمار اين افراد است. نرخ فقر در اين دسته از فقراى انگليسى هم اكنون ۱۷‎/۵ درصد است كه بالاترين ركورد نرخ فقر ميان افراد شاغل فاقد فرزند از ۱۹۶۱ است.

آمارها نشان مى دهد افزايش اندك در فقر نسبى ميان افراد مجرد شاغل در طول دوره مورد بررسى نتيجه ۲ عامل بوده است:

افزايش اشتغال منجر به بررسى فقر ميان خانواده هايى شده كه افراد بالغ آن به كار اشتغال دارند ولى قبلاً خانواده هايى مورد توجه بود كه افراد بالغ آن بيكار بودند. آثار پيشامدهاى ناگهانى بر افزايش فقر موجب مواجه شدن بيشتر خانواده ها با خطر فقر نسبى شده است. اين امر بويژه در خانواده هايى كه فقط يكى از زوجين مشغول كار دائم است برجسته تر است.

رشد فقر مطلق

همه آمارهاى مربوط به فقر در انگليس تا اينجاى اين نوشته مبتنى بر برآوردهاى نسبى از فقر بوده اند، به اين معنا كه معيارهاى فقر و حد تعيين خط فقر هر سال با توجه به رشد درآمد ميانگين جامعه تغيير كرده است. بنابراين خط فقر مورد نظر كه در دوره ۹۷ - ،۱۹۹۶ به ميزان ۶۰ درصد ميانگين درآمد جامعه بود هم اكنون با شاخص هاى زندگى در انگليس هماهنگى ندارد، در نتيجه در صورت در نظر گرفتن ۶۰ درصد از ميانگين درآمدهاى جامعه براى محاسبه جمعيت زير خط فقر، افرادى كه زير اين خط قرار مى گيرند، دچار فقر مطلق خواهند بود. براين اساس

۷ ميليون و ۴۰۰ هزار نفر يعنى ۱۲‎/۶ درصد جمعيت انگليس در فقر كامل به سر مى برند. اين رقم در مقايسه با آمار دوره دو ساله ۲۰۰۵ - ۲۰۰۴ ، ۴۰۰ هزار نفر افزايش داشته است. در واقع تغيير سالانه فقر مطلق و افزايش آن از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ غيرمعمول بوده است.

همچنين در سال هاى ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ شاهد افزايش اندك فقر كودكان به ميزان ۰‎/۴درصد بوده ايم. اگرچه اين رقم و ارقام مشابه با آن با عدد صفر فاصله زيادى ندارند و شايد از نظر بسيارى افراد قابل توجه نباشند ولى اين افزايش اندك ميزان فقر غيرمعمول است زيرا براى مثال براى نخستين بار است كه از ۱۹۹۲ با افزايش فقر در كودكان روبرو هستيم. در مورد مستمرى بگيران و بازنشستگان هم با افزايش ۰‎/۲ درصدى ميزان فقر مطلق روبرو بوده ايم. همچنين افزايش فقر مطلق بيش از همه در مورد انگليسى هاى فاقد خانواده و شاغل رخ داده است، احتمال فروغلتيدن آن دسته از افراد در فقر مطلق

۰‎/۹ درصد افزايش داشته است.

با توجه به اين امر كه سال ۲۰۰۶ نخستين سالى نبوده كه افرادمذكور از ۱۹۹۶ يعنى زمان روى كار آمدن دولت كارگرى انگليس با افزايش ميزان فقر مطلق مواجه شده اند.

 http://www.iran-newspaper.com/1386/860307/html/eghtesad.htm