نمی ز اشک خود به خاک وی نثار کن

خسرو باقری

زمین که گورگاه و زادگاه زندگان

سرشتگاه بودنی است

چو اژدهای جادویی بر آورد ز ژرفنای خود بساط نغز خرمی

سپس به کام درکشد هر آن‌چه را که هشته بود

به باد مرگ می‌دهد هر آن‌چه را که کشته بود

به سوی اوست بازگشت برگ‌ها و غنچه‌ها

به سوی اوست بازگشت چشم‌ها و دست‌ها

از او بود که رشته‌ها، گسست‌ها

به معبد شگرف اوست آخرین نشست‌ها.

خبر چون آواری فرود آمد؛ آواری هولناک، چون سیلی روان شد؛ سیلی بنیان‌کن، چون توفانی از هم گسست؛ توفانی ویران‌گر... آه و افسوس، آه و دریغ، دریغ و دریغ...

استاد دکتر مهدی قالیبافیان، آن فرزانه‌ی دانشمند، آن غول فروتن، آن انسان‌دوست هنرمند، آن میهن‌پرست پرشور، آن نماد نظم و کار، آن آموزگار آموزگاران، آن دست‌گیر افتادگان و رنج‌دیدگان، آن دگراندیش آزاده و آن سازنده‌ی سازندگان... آه و افسوس، آه و دریغ، دریغ و دریغ...

مشو غمین که این زمین ناامین

چو ره ‌زنی به جاده‌های زندگی کند کمین

که تا تنی نهال کند به متن سرو خود

کنون که بر زمین روی روان

جوان کن از فروغ زندگی

کنون که بر زمین چمی دمی

نمی ز اشک خود به خاک وی نثار کن

از او به‌خواه همتی که تا بر آن رونده‌ای

نپیچی از سبیل مردمی دمی

چو مرگ بی‌امان رسد ز راه چون درندگان

چنان روی به گور خود که از برش نروید آ

گیاه لعنتی به زیر پای زندگان

دکتر مهدی قالیبافیان، پدر بتن ایران، دوشنبه شب (21 خرداد ماه) بر اثر بیماری سرطان درگذشت. دکتر قالیبافیان فوق لیسانس خود را در رشته‌ی راه و ساختمان از دانشکده‌ی فنی دانشگاه تهران و دکترای مهندسی ساختمان‌های بتن آرمه را از دانشگاه پاریس اخذ کرد. ساختمان معروف فیلیپس در خیابان انقلاب به عنوان نخستین ساختمان بتن آرمه‌ی ایران، ساختمان روزنامه‌ی اطلاعات، سازمان تامین اجتماعی و چند بیمارستان از جمله اقدامات آغازین فعالیت‌های مهندسی دکتر قالیبافیان به‌شمار می‌رود. دکتر قالیبافیان که در زمره‌ی پژوهش‌گران کمیته‌ی اروپایی بتن (فدراسیون بین‌المللی بتن کنونی) بود، گواهی‌نامه‌ی مطالعات عالی مکانیک فیزیک تجربی را با احراز رتبه‌ی اول دریافت کرد و با توجه به اهمیت تز دکترای وی، انستیتو فنی ساختمان و ساخت و ساز عمومی فرانسه، تز دکترای ایشان را چاپ و منتشر کرد. علائم قراردادی اتصالات در ساختمان‌های فلزی که اکنون به عنوان استاندارد کشوری مورد استفاده قرار می‌گیرد به هم‌راه سیزده استاندارد ملی در موسسه‌ی استاندارد و تحقیقات صنعتی کشور، از جمله کارهای ماندگار دکتر قالیبافیان است. وی که هم‌زمان با فعالیت‌های معماری در دانشکده‌ی فنی دانشگاه تهران نیز تدریس می‌کرد، با هم‌کاری دکتر پرویز سلیمانی آزمایشگاه مصالح ساختمانی دانشکده را راه اندازی کرد. تاسیس نخستین پایگاه تحقیقاتی دانشگاهی دوام و پایداری بتن و هم‌چنین ارایه‌ی واحد دانشگاهی «به‌سازی ساختمان‌ها» در دانشکده‌ی فنی دانشگاه تهران، که هم اکنون نیز تدریس می‌شود در زمره‌ی یادگارهای علمی دکتر قالیبافیان به‌شمار می‌رود. دکتر قالیبافیان که تا روزهای پایانی عمر پر بارش به تدریس و طراحی ساختمان‌های صنعتی سنگین و کنترل سازه‌های ساختمانی بلند و خاص اشتغال داشت در سال 1384 از طرف گروه مهندسی فرهنگستان علوم به عنوان مهندس برجسته‌ی عمران برگزیده و طی مراسمی به دریافت لوح فرهنگستان مفتخر شد. از دکتر قالیبافیان که نخستین رئیس شورای مدیریت جامعه‌ی مهندسان مشاور ایران پس از انقلاب بود، 18 کتاب و نشریه به زبان فارسی، دو کتاب به زبان فرانسه، هشت جزوه‌ی درسی، بیش از هشتاد مقاله به زبان فارسی، دو مقاله به زبان انگلیسی و یک مقاله به زبان فرانسه درباره‌ی طرح، اجرا و به‌سازی ساختمان‌ها به رشته‌ی تحریر درآمده است. دکتر قالیبافیان در زمره‌ی بنیان‌گذاران و مدیران نهادهای فنی و مهندسی از جمله جامعه‌ی مهندسان مشاور ایران، انجمن مهندسان محاسب ساختمان، انجمن مهندسان ژئوتکنیک ایران، کمیته‌ی بین‌المللی بتن (CEB سابق)، فدراسیون بین‌المللی بتن (FIB فعلی) و کانون مهندسین ایران، کمیته‌ی ملی سدهای بزرگ ایران، انجمن بین‌المللی مهندسی پل و سازه IABSE ، نظام مهندسان ساختمان و تاسیسات، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، انجمن مهندسان راه و ساختمان ایران، انجمن مدیران فنی و اجرایی و مهندسان مشاور سانو بوده است.

اما دکتر قالیبافیان تنها یک شخصیت علمی کم‌نظیر نبود او متفکری صاحب اندیشه، انسان‌دوستی عدالت‌گرا، دگراندیشی آزادی‌خواه، میهن‌پرستی دوستدار مردم جهان، کتاب‌خوانی پر شور، یاری‌گری بی‌توقع و پوینده‌ای پر شور و وفادار بود. او زندگی را وظیفه‌ای دشوار و پی‌کاری مقدس می‌دانست.

استاد دکتر قالیبافیان که آموزگار چندین نسل از دانشجویان، مهندسان و زحمت‌کشان کارگاه‌های ایران بود، تا پایان عمر هم، جانی جوان داشت. جانی که به شکلی خستگی‌ناپذیر، روی همه‌ی جهش‌ها و گرایش‌های جوانان باز بود. او هم‌چنان از بامدادهای تازه لذت می‌برد، امیدهای جوانان را به تایید پذیرا می‌شد و همواره آماده‌ی اعتماد کردن به نقشه‌های بزرگ آن‌ها بود. از موفقیت‌ها و پیروزی‌هایشان شاد و شکفته می‌شد و به آنان امید، شکیبایی و خرد می‌آموخت.

دکتر قالیبافیان همواره تاکید می‌کرد که فعال بودن و فعالیت جهت همگان، تنها فضیلت واقعی است و جز آن خرده فضیلتی بیش نیست. استاد همواره فعال بود، همواره کار کرد و برای او دست‌شستن از کار، دست‌شستن از بودن بود. برای او کار، خون اندیشه بود. او از استوره‌های سترگ کار و آفرینش در ایران است. دکتر قالیبافیان شیفته‌ی فرهنگ والای ایران و جهان بود و به زبان فارسی و ادیبان، شاعران و متفکران آن عشق می‌ورزید. دکتر هرگز کتاب‌های نویسندگان و شاعران انسان دوست ایران و جهان را یک جلد نمی‌خرید، ده‌ها جلد تهیه می‌کرد و آن‌ها را به دیگران هدیه می‌داد. از دکتر قالیبافیان مقاله‌های بی‌شماری در گرامی‌داشت و پاسداشت زبان فارسی منتشر شده است.

دکتر قالیبافیان در سال‌های دشوار به یاری ستم‌دیدگان شتافت و برای صدها نفر کار ایجاد کرد. او در هر اقدام نیکی، پیش‌قدم بود. بدون تردید برای همه‌ی کسانی که روزی به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم شاگرد استاد بوده‌اند، دانشوری، ادب، فروتنی، دستگیری، نظم و میهن‌پرستی ایشان درس‌هایی است که هرگز از یادها نخواهد رفت.

استاد دکتر مهدی قالیبافیان، فرزانه‌ی آزاده‌ای بود از زمره‌ی فرزانگان و آزادگانی چون امیر حسین آریان‌پور و استاد پرویز شهریاری. او گوهری بود از گوهرهای مردم ایران و جهان که فضیلت انسان ایرانی را پاس داشت و سهم خود را در بنای تمدن و مدنیت بشری ایفا کرد. گوته شاعر بزرگ آلمان، در توصیف چنین انسان‌هایی است که گفته است: «انسان در جستجو و تلاش جاودانه‌اش در راه حقیقت زیبا و بزرگ است.»

زمین ز گنج نغز خود تو را نثار داده‌ است

شکفتگی و خرمی به هر بهار داده است

ز موج نیلگون بحر صید کن نصیب خود

ز چرخ لاژورد دهر پر بکش به طیب خود

ز جادوی گیاه‌ها به دست کن طبیب خود

نه گور گاه که کارگاه آدمی است این زمین

همو برادر تو، مادر تو، یاور تو است

سرای آشنای گرم مهر پرور تو است

بر این زمین عبث مرو  

                                بیافرین، بیافرین