زنان در آمريكاي لاتين

تعداد معدودي در قدرت، ميليون‌ها نفر در فقر و استيصال

 مارسلا والنته

 برگردان: بابک پاکزاد

انتصاب زني به سمت وزير اقتصاد رويكرد جنسيتي به سياست‌ها در اين عرصه كليدي را كه به طور نسبي در كنترل مردان بوده تضمين نمي‌كند. اين جمع‌بندي حداقل نتيجه مشاهده كار وزراي زن در آرژانتين و السالوادور است.

 ناتاليا ژراردي، محقق مسايل زنان اظهار كرد: «انتصاب يك زن به سمت وزير اقتصاد در آرژانتين حركتي جسورانه و اميدواركننده بود كه تداوم پيدا خواهد كرد، اما اين اقدام ضرورتا در معناي تغيير در نگاه و زاويه ديد جنسيتي در اين عرصه نيست.»

 ژراردي گفت: «اين مهم است كه زنان پست‌هاي كليدي را در خط مقدم دولت عهده‌دار شوند، اما اين امر تضمين نمي‌كند كه سياست‌هاي آن‌ها، توسعه برابري جنسي را هدف‌گيري كند.»

 ژراردي ادامه داد: «براي تحقق اين هدف، انتصاب آن‌ها بايد نتيجه سياستي براي پايان دادن به نابرابري جنسي باشد.»

 ايما گيرولا از انستيتو مطالعات زنان در السالوادور كه با ژراردي هم نظر است، گفت: ‌«اگرچه برخورداري از يك وزير اقتصاد زن در كشورش گامي مهم به جلو محسوب مي‌شود، اما حضور في‌نفسه‌ی وي سياست‌هايي در راستاي برابري جنسي بيش‌تر را نتيجه نمي‌دهد.»

 در نوامبر 2005، پرزيدنت نستور كرچنر كه به جناح چپ ميانه‌ی آرژانتين تعلق دارد كابينه را از نو سامان داد كه تغييرات حايز اهميتي را به همراه داشت. براي نخستين بار، زنان به سمت‌هاي وزراي اقتصاد و دفاع منصوب شدند يعني حوزه‌هايي كه به صورت تاريخي از آن مردان بود.

 اقتصاد آرژانتين به فليسيا ميسلي، رييس پيشين بانك ملي كشور و نيروي نظامي نيز به نيلداگاره سپرده شد البته قبلا در كلمبيا، شيلي و اوروگوئه نيز زناني به مقام وزارت دفاع رسيده بودند.

 به گفته‌ی كارشناسان اين پيشرفت‌ها را بايد نتيجه‌ی سال‌ها كار سخت دانست كه زنان را براي كسب جايگاه‌هاي كليدي آماده و مهيا كرده است آنان به اثبات رسانده‌اند كه توانايي‌هاي لازم به منظور كسب چنين مناصبي را دارند.

 هم‌چنين در سال‌هاي اخير در دادگاه عالي آرژانتين زنان بيش‌تري در جايگاه‌ها و مناصب كليدي قرار گرفته‌اند به گونه‌اي كه براي نخستين بار دو زن همراه با پنج مرد صاحب كرسي شده‌اند.

 در حال حاضر يك زن از چشم‌انداز خوبي براي انتخابات رياست جمهوري سال‌جاري آرژانتين برخوردار است و جانشيني بالقوه براي كرچنر در چهار سال آتي محسوب مي‌شود. او هيچ كس ديگري جز همسر وي سناتور كريستينا فرناندز نيست. نظرسنجي‌ها نشان مي‌دهند در صورتي كه هر يك از اين دو از سوي حزب  Justicalista  به عنوان نامزد مطرح شوند پيروز خواهند شد.

 با وجود دستاوردهاي زنان در آرژانتين، به عقيده‌ی ژراردي «انتصاب زنان و محتمل بودن كانديداتوري آن‌ها براي انتخابات سال آتي بيانگر يك تصميم براي صورت دادن اقداماتي مثبت از زاويه‌ی جنسي نخواهد بود» او گفت: «اگر اين موضوع در دستور كار باشد شاهد انتصابات بيش‌تر و سياست‌هاي متعدد با هدف كسب برابري براي زنان خواهيم بود.»

 زونيلدا والنسيانو، رييس بخش آرژانتين فوروم زنان بلوك تجاري مركوسور كه متشكل از برزيل، پاراگوئه، اوروگوئه و ونزوئلاست نيز اين موضوع را تاييد كرد.

وي اظهار كرد: «فعاليت‌هاي ميسلي بر كسب نتايج در اقتصاد كلان متمركز است و هيچ سياست ويژه‌اي براي بهبود زندگي و معيشت زنان وجود ندارد.»

 والنسيانو گفت: «زنان براي كسب اعتبار، بسيار بيش‌تر از مردان با مشكل مواجهند به ويژه اگر بخواهند متكي به خود باشند. منظورم كسب وام براي مسكن نيست كه دريافت آن از همه سخت‌تر است بلكه منظورم وام‌هاي شخصي كوچك و يا اعتبار براي راه‌اندازي كسب و كارهاي كوچك است.»

در آرژانتين، زنان از اوايل دهه‌ی 90 به كمك قانون سهميه‌بندي وارد حيات سياسي كشور شده‌اند. بر اساس اين قانون احزاب سياسي ملزم هستند كه زنان حداقل 30 درصد از فهرست كانديداهاي آن‌ها در انتخابات كنگره را شامل شوند.

 اما تا زماني كه قوانيني در راستاي اقدام براي بهبود وضع زنان وجود نداشته باشد زنان موفقيت اندكي خواهند داشت. هيچ زني استاندار هيچ كدام از 24 استان آرژانتين نيست و تنها چهار معاون استانداري زن هستند. تا قبل از ميسلي و گاره تنها يك زن در كابينه‌ی رياست جمهوري حضور داشته است، او آليسيا كرچنر خواهر رييس‌جمهور است و او وزير توسعه اجتماعي است كه به صورت سنتي حضور يك زن در آن سمت قابل پذيرش بوده است.

انتصاب يولانداد گاويديا به مقام وزير اقتصاد از سوي الياس ساكاس، رييس‌جمهور السالوادور نيز تعجب‌ها را برانگيخت. يكي از دلايل اين تصميم اين بود كه زنان ديگري نيز به جايگاه‌هاي كليدي و مناصب بالا در دولت دست يافته بودند كه از جمله مي‌توان به معاون رياست جمهوري و شهردار سان‌سالوادور اشاره كرد.

 اما انتصاب گاويديا و قول رييس‌جمهور مبني بر بهبود وضعيت زنان از طريق اعطاي وام‌ها و ايجاد مراكز مراقبت از كودكان و ديگر خدمات، تغيير قابل توجهي در سياست اقتصادي يا تاكيد بيش‌تر بر برابري جنسي به همراه نداشته است. گيرولا اظهار كرد: «مفهوم مشاركت سياسي زنان تحريف شده است. مردم فكر مي‌كنند كه حضور زنان در عرصه سياست‌گذاري، يك چشم‌انداز جنسيتي را تضمين مي‌كند. اين اسطوره‌اي است كه بايد آن را به چالش گرفت چرا كه مردم را ترغيب مي‌كند فكر كنند كه با قرار گرفتن زنان در مناصب دولتي سياست‌هاي مبتني بر برابري جنسي در تمام سطوح دولت طرح و اجرا مي‌شود.»

زناني كه براي مشاركت سياسي بيش‌تر در آمريكاي لاتين فعاليت مي‌كنند مي‌گويند اين‌كه زنان به مناصب كليدي دولتي دست يابند يك حق و گامي در مسير صحيح است اما شرط كافي براي بهبود معيشت ميليون‌ها زن ديگر نيست مگر آن كه به تحولي اجتماعي منجر شود كه چشم‌اندازي جنسي را در خود لحاظ كند.

منبع: IPS