گرو کشی

منوچهر بصیر

وقتی خدا نباشد، همه چیز مجاز است

                                     «داستایوفسکی»

در یک بیمارستان خصوصی جوانی بر اثر ابتلا به تومور مغزی مرده بود و صاحبان عزا بر سر صورت حساب با بیمارستان اختلاف داشتند و به هر حال تا تسویه حساب نشد متوفی را چند روز به عنوان گروگان نگه داشتند و بعد از بیمارستان به گورستان بردند!!

این مدتی که در بیمارستان بستری بودم، متوجه شدم که کارکنان زحمت‌کشی مانند پرستار، بهیار، کمک بهیار و کارگران بخش چه حقوق ناچیز و چه وظیفه‌ی دشواری دارند. بهیاری برای من تعریف کرد که شوهر معتادش او را با سه بچه رها کرده و دنبال سرنوشت سیاه خود رفته و او مجبور است که با حقوق ناچیز خود زندگی را بگرداند.

کارگر دیگری هم تعریف می‌کرد که پدر معتادش، مادر فلج و چهار بچه را تنها گذاشته و... سرپرستار می‌گفت تمام عایدی بیمارستان به جیب سهامداران می‌رود و بار زحمت و مسئولیت به دوش کارکنان عادی است. بسیاری از پزشکان معروف فقط در بیمارستان‌های خاصی عمل می‌کنند و غالبا بیمه را قبول نمی‌کنند. بهانه‌ی آن‌ها این است که بیمه‌ها خیلی بد حسابی می‌کنند. به هر حال هر چه هست دودش به چشم بیمار می‌رود که گاهی مجبور است به خاطر نجات جان خود به هر وسیله شده هزینه‌ی مزبور را بپردازد و چه بسا تا گلو در قرض فرو رود.

در راستای شعارهای خصوصی سازی یا خودگردانی دیگر مرز بین بیمارستان خصوصی و دولتی معلوم نیست. از طرف دیگر به علت بحران اقتصادی هجوم به بیمارستان‌های دولتی آن‌چنان شدید است که بیماران برای معالجه باید مدت‌ها صبر کنند و معلوم نیست که اگر نیاز به درمان فوری داشته باشند چه باید بکنند؟

هزینه‌ی داندان پزشکی آن‌قدر سرسام‌آور است که بسیاری از مردم ترجیح می‌دهند که دندان را به جای معالجه بکشند.

در مقابل اکثر مردم که با زندگی کلنجار می‌روند، عده‌ای هم هستند که با پول‌های بادآورده، با هزینه‌های سرسام‌آوری جراحی‌های زیبایی می‌کنند یا دندان می‌کارند که در اصطلاح ایمپلیمنت می‌گویند. مافیای دارو، بیمار را از زندگی سیر می‌کند به‌طوری که درد و بیماری یادش می‌رود.

مدتی بود که داروی بیماران خاص، مانند کسانی که ام.اس دارند نایاب بود و بیماران در سراسر کشور در وضع بسیار دشواری قرار گرفته بودند- روزنامه‌ای نوشت: داروی بیماران ام.اس توسط مافیای دارو احتکار شده!!

امروز همه می‌دانند تمام داروهای کمیاب را باید در ناصرخسرو پیدا کرد گویی ناصر خسرو مرکز دارویی کشور است و به هر حال معلوم است که یکی از پایگاه‌های مافیای دارویی آن‌جا است و این که سر این مافیا به کجا بند است معلوم نیست! فراموش نکنید که در قانون اساسی جمهوری اسلامی، پزشکی و خدمات مربوطه رایگان است.

امروز در پزشکی شاخه‌ای به نام پزشکی اجتماعی به‌وجود آمده که علت بیماری‌ها را در رابطه با محیط اجتماعی بررسی می‌کند. پزشکی اجتماعی ثابت کرده که محیط اجتماعی مثل وضع مسکن، تغذیه، شرایط محیط کار، خصوصا اضطراب و نگرانی نقش مهمی در ایجاد بیماری دارد و در این جا باید بهداشت محیط زیست چون آلودگی هوا و غیرو را هم نباید فراموش کرد. در این میان نگرانی، عدم تامین اجتماعی و نداشتن امید به آینده در راس قرار دارد.

مایکل مور مستند ساز و فعال سیاسی- اجتماعی آمریکایی فیلمی در مورد دارو و درمان در آمریکا تهیه کرده است. او در یکی از کتاب‌های خود به طور مستدل ثابت می‌کند که در آمریکا تقریبا بیش از 70 میلیون فاقد بیمه و بهداشت اساسی هستند و به این ترتیب وای به حال جهان سوم و چهارم...